4.1 Bedrijfsarts
second opinion
De bedrijfsarts is de spil in de arbodienstverlening. Dit heeft een wettelijke basis. Iedere werkgever is namelijk verplicht om bedrijfsgezondheidszorg ter beschikking te stellen aan zijn werknemers. De werkgever moet werknemers in staat stellen preventief en op eigen initiatief gebruik te maken van het advies van de bedrijfsarts. Dit gebeurt via een open consultatie, ook wel preventief (open) spreekuur of arbeidsomstandighedenspreekuur genoemd. Werknemers hebben recht op een second opinion van een andere bedrijfsarts, daarvoor kunnen mogelijkheden zijn opgenomen in het basiscontract met de arbodienst.
4.1.1 Arboarts
verwarrend
maatwerk
Een bedrijfsarts kan zijn aangesloten bij de arbodienst waarmee je organisatie een contract heeft. Dan noem je de bedrijfsarts misschien wel de arboarts. Dit is een verwarrende term, omdat het lijkt alsof een arboarts zich heeft gespecialiseerd op het gebied van arbeidsomstandigheden. De term geeft echter alleen aan dat deze bedrijfsarts is aangesloten bij een arbodienst. Een werknemer die ‘naar de arboarts’ gaat, heeft dus meestal een afspraak met de bedrijfsarts die is aangesloten bij de arbodienst. Bij maatwerk is er een basiscontract met een zelfstandige bedrijfsarts, dan heb je het sowieso niet over de arboarts.
Spanningsveld van de bedrijfsarts
verlengstuk
De bedrijfsarts werkt in een spanningsveld, want de werknemer ziet hem nogal eens als een verlengstuk van de werkgever. De bedrijfsarts wordt immers betaald door de werkgever. De realiteit is echter dat de bedrijfsarts zijn taken als onafhankelijke deskundige uitvoert. Een goede bedrijfsarts zoekt het gemeenschappelijke belang van de werkgever en werknemer: een gezonde werksituatie.
4.1.2 Hoofdtaken
aankaarten
Simpel gesteld heeft de bedrijfsarts twee hoofdtaken: het terugdringen van ziekteverzuim en de preventie ervan. Zijn deur moet altijd openstaan voor werknemers, zodat zij op tijd problemen kunnen aankaarten. Maak wel goede afspraken met de bedrijfsarts over de termijn waarop werknemers bij hem terechtkunnen. Als hier immers te veel tijd overheen gaat, is het misschien al te laat voor preventie. De bedrijfsarts kan zo nodig samen met de werknemer en de leidinggevende maatregelen bespreken om werk en gezondheid goed af te stemmen op de individuele situatie van de werknemer. De ene keer betekent dit de aanpassing van de werkplek, de andere keer gaat het om het aanpassen van het takenpakket van de werknemer in kwestie.
4.1.3 Advies
verbeteren
De bedrijfsarts geeft advies over preventieve maatregelen die ziekte voorkomen en de arbeidsomstandigheden verbeteren, vooral vanuit medisch perspectief. Hij kan helpen bij het opsporen en analyseren van gezondheidsrisico’s en levert input bij de RI&E en het plan van aanpak.
De rol van de HR-afdeling bij preventiebeleid
inzetbaarheid
Ook de HR-afdeling kan een rol spelen bij het preventiebeleid van een organisatie. HR kijkt namelijk ook naar de toekomst van het personeelsbestand. Met een strategische personeelsplanning (SPP) brengt HR in kaart welke functies, vaardigheden en inzetbaarheid de organisatie de komende jaren nodig heeft. Een goede SPP geeft inzicht in competenties, motivatie en gezondheid van werknemers. Zo zie je soms ook waar werkdruk of fysieke en mentale belasting een risico vormt en waar taken anders kunnen worden verdeeld.