6. Beroepsziekten

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier Arbo Rendement

Publicatiedatum: januari 2026

Van asbestose tot stress: werknemers kunnen uitvallen vanwege klachten veroorzaakt door hun werk zelf. De schatting van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) is dat in 2024 10.340 werknemers een nieuwe beroepsziekte hadden. Volgens Arboportaal gaat het om 20.000 werknemers. De werkgever is grotendeels verantwoordelijk voor het voorkomen van deze klachten. Door het tijdig treffen van maatregelen kun je veel ellende door beroepsziekten voorkomen.

Het voorkomen van werkgerelateerde klachten scheelt veel geld. Als een werkgever aantoonbaar te weinig heeft gedaan om ziekte van werknemers te voorkomen, kan hij namelijk – naast de kosten voor loondoorbetaling, vervanging en re-integratie – aansprakelijk worden gesteld. Aan jou de taak om de werkgever van het nut van preventie te overtuigen en hem te adviseren en ondersteunen bij de uitvoering van maatregelen om beroepsziekten te voorkomen. De meest voorkomende werkgerelateerde ziekten zijn volgens het NCvB: psychische aandoeningen (62%), aandoeningen aan het houding- en bewegingsapparaat (22%), slechthorendheid (4%), long- en luchtwegaandoeningen (4%) en aandoeningen aan het zenuwstelsel (4%) en overig (4%). In dit hoofdstuk lees je over enkele werkgerelateerde ziekten.

6.1. Inleiding

Mensen met psychische aandoeningen kunnen moeite hebben om goed te blijven functioneren op hun werk. De belangrijkste psychische beroepsziekten zijn overspanning en burn-out, posttraumatische stressstoornis en depressie. De belangrijkste risicofactoren in werk voor deze beroepsziekten zijn werkhoeveelheid (29%), gebrek aan sociale steun (16%),...

6.2. Rugklachten

Ook de rug heeft vaak te lijden op het werk. Lage rugpijn is de meest voorkomende vorm van rugklachten en tegelijkertijd één van de belangrijkste oorzaken van ziekteverzuim. Blijven bewegen is bij rugpijn heel belangrijk, dus werknemers die veel stilzitten en klachten hebben, zul je meer bewegingsvrijheid moeten geven om erger te voorkomen. Een...

3 RSI/KANS

RSI/KANS ontstaat als iemand steeds dezelfde bewegingen herhaalt (zoals klikken met de muis), of juist door de constante statische houding van een bepaald lichaamsdeel als bijvoorbeeld de nek. Stress, hoge werkdruk en een slechte werkplek vergroten de kans op RSI. Klachten als tintelingen in de handen, kramp of een doof gevoel zijn signalen die...

4 Lawaai

Lawaaidoofheid en slechthorendheid komen als beroepsziekte veel voor: bijna 10% van de beroepsbevolking loopt het risico op blijvende gehoorbeschadiging. Deze beschadiging ontstaat sluipenderwijs: tegen de tijd dat het opvalt, is het meestal al te laat. Vermoeidheid, duizeligheid, hoofdpijn, irritaties en concentratieverlies zijn tekenen van...

7.5 Asbest

Jaarlijks overlijden zo’n 500 mensen aan de gevolgen van het inademen van asbeststof. De kleine naaldvormige vezeltjes uit asbest nestelen zich diep in de longen en veroorzaken daar onder andere asbestose en longkanker. Als werknemers in je organisatie met asbest werken, moet je strenge voorzorgsmaatregelen toepassen. Specialistisch advies is hier...

7.6 COPD

Asbest is echter niet de enige stof die een longziekte kan veroorzaken. De longziekte COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) wordt vaak veroorzaakt door roken, maar kan ook door arbeidsomstandigheden ontstaan. COPD is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem, omdat deze aandoeningen vaak samengaan. In een stoffige...

7.7 Buitenwerk

Buitenwerkers lopen andere risico’s dan werknemers op kantoor, door bijvoorbeeld tekenbeten en uv-straling. Iemand die veel buiten werkt, heeft vier tot vijf keer meer kans op huidkanker. Huidkanker staat op nummer één van alle kankersoorten in Nederland. Laat deze buitenwerkers zo veel mogelijk in de schaduw werken, zeker tussen 12.00 en 15.00...

U bent hier