1.2 Inventariseren
risico
Inventariseren van het probleem is de eerste stap om verzuim voor te blijven. Hoe groot is het probleem, wie lopen er risico, wat zijn de mogelijke gevolgen op lange of korte termijn en wat veroorzaakt het probleem precies? Hierbij is het van groot belang dat je drie aspecten voor ogen houdt:
- Welke factoren vormen een gevaar voor de veiligheid van de werknemer?
- Welke factoren zijn eventueel schadelijk voor de gezondheid?
- In hoeverre komt het psychisch welzijn van werknemers in het gedrang?
1.2.1 Veiligheidsrisico’s
onveilig
In de eerste plaats is het belangrijk om te bepalen waar de gevaren liggen. Bedrijfsongevallen kunnen in elke organisatie voorkomen en zijn vaak te vermijden. Onveilige machines, onoplettendheid, (langdurige) blootstelling aan gevaarlijke stoffen of het ontbreken van veiligheidskleding kunnen leiden tot gevaarlijke situaties.
Gevaarlijke situaties variëren van kleine blessures tot blijvend letsel. In het ergste geval hebben ze zelfs de dood tot gevolg. En daar moet je natuurlijk niet aan denken.
1.2.2 Gezondheidsrisico’s
herrie
beroepsziekte
Onveilige situaties vormen echter niet het enige risico. Machines, herrie, een slechte werkatmosfeer en fysieke (over-)belasting brengen soms ook gezondheidsrisico’s met zich mee. Daarnaast zijn er diverse kwalen die gerelateerd zijn aan specifieke functies, de zogenoemde beroepsziekten. Hierbij kun je denken aan het Organo Psycho Syndroom (OPS), ofwel de schildersziekte, kapperseczeem of het hand-armvibratiesyndroom (HAVS) dat werknemers die met trillende arbeidsmiddelen werken kunnen oplopen.
Veel voorkomende verzuimoorzaken
werkdruk
De ene organisatie is de andere niet. Toch zijn er een aantal oorzaken van verzuim die overal vaak voorkomen:
- griep;
- te hoge werkdruk;
- slechte luchtkwaliteit, slechte verlichting of een slecht aangepaste werkplek;
- deelname aan sportwedstrijden, survivals en wintersport;
- geen waardering krijgen;
- pesten, agressie en intimidatie;
- gebrek aan uitdaging, sleur;
- het gevoel dat men niet gemist wordt als men afwezig is.
Kantoorwerkplek
KANS
technologie
depressie
Op de kantoorwerkplek is RSI (repetitive strain injury) of KANS (klachten aan arm, nek en/of schouder) natuurlijk een bekende aandoening. Ook mentale klachten, zoals burn-outklachten, komen steeds vaker voor. Er zijn de laatste jaren echter ook een aantal nieuwe ‘kantoorziekten’ die de kop opsteken en tot klachten kunnen leiden. Een voorbeeld daarvan is het Lonely Office Syndrome (LOS). Dit komt voor bij werknemers die moeite hebben met eenzame werkomgevingen. Of het Device Disability Disorder (DDD) bij werknemers die zich moeilijk kunnen aanpassen aan de nieuwe technologie. Werknemers die last hebben van sociale isolatie en technostress hebben vaak moeite om zich aan te passen aan het snel veranderende werkklimaat. De verschijnselen variëren van sociale isolatie en apathie tot depressie. LOS en DDD zijn overigens geen officieel erkende beroepsziekten. Er zijn wel aanwijzigingen in de wetenschap voor verbanden tussen werkvormen, eenzaamheid, technostress en mentale klachten. Blijf dus ook in een kantooromgeving alert op de nodige risico’s.
1.2.3 Welzijn
psychisch
Uit de symptomen van de bovengenoemde kantoorziekten blijkt al wel dat fysieke gezondheidsrisico’s niet het enige probleem zijn. Ook het psychisch welzijn van werknemers is van groot belang. Als een werknemer zijn werk als leerzaam en prettig ervaart, zal hij zich niet snel ziek melden als hij zich even wat minder goed voelt of als het thuis niet lekker loopt.
Ervaart hij zijn werk echter als te zwaar, te licht of monotoon, dan komt de sleur er snel in. De lust om te werken verdwijnt. Ook werknemers die niet merken wat hun bijdrage aan het grotere geheel is, zoals bij lopendebandwerk, melden zich in de praktijk sneller ziek.