1.3 Waarom vallen deze partijen onder de Wwft?

Er zijn verschillende redenen te benoemen waarom de wetgever heeft besloten de hierboven genoemde instellingen onder de Wwft te laten vallen. Deze redenen komen hieronder per categorie aan bod.

1.3.1 Banken

Banken vallen onder de Wwft omdat zij een centrale rol spelen in het financiële (betaling)systeem. Ze zijn kwetsbaar voor misbruik door criminelen, door middel van girale transacties, bankstortingen en -opnames. De wetgever vindt de rol van banken dan ook onmisbaar in de strijd tegen 
financieel-economische criminaliteit.

Zorgplicht

opzeggings-bevoegdheid

De bank heeft een ruime opzeggingsbevoegdheid, maar ook een zorgplicht. Dat betekent dat zij altijd een gedegen belangenafweging moet maken. Handel drijven en deel-
nemen aan het maatschappelijk verkeer is immers zonder een betaalrekening bijna onmogelijk. De bank moet dus proportioneel en zorgvuldig handelen.

1.3.2 Andere financiële ondernemingen

geldstromen

Andere financiële ondernemingen, zoals verzekeraars, beleggingsinstellingen en betaaldienstverleners, bieden diensten aan die aantrekkelijk kunnen zijn voor criminelen om geldstromen te verhullen, te verplaatsen of te integreren in het legale financiële systeem. Door deze instellingen onder de Wwft te plaatsen, maakt de wetgever het voor criminelen moeilijker om de diensten van dit soort instellingen te misbruiken.

1.3.3 Vrije beroepsbeoefenaren

financials

Zoals je in het voorwoord kon lezen, is dit themadossier vooral bedoeld voor financials of professionals die betrokken zijn bij de financiële afwikkeling van transacties. Deze categorie instellingen wordt dan ook nog nader opgesplitst in beroepsgroepen die in hun werk te maken hebben met:

• de financiële en/of fiscale vastlegging en verslaggeving;
• de financiële afwikkeling van transacties van particulieren en ondernemingen.

Accountants en daarmee vergelijkbare beroepen

verslaggeving

Accountants en daarmee vergelijkbare beroepsgroepen vallen onder de Wwft, omdat zij een belangrijke rol spelen bij:

• het controleren van financiële gegevens van bedrijven;
• het beheren van financiële gegevens van bedrijven;
• de verslaggeving van financiële gegevens van bedrijven.

Hierdoor hebben ze vaak direct toegang tot financiële informatie die kan wijzen op transacties of activiteiten die in verband kunnen worden gebracht met witwassen of financieren van terrorisme.

Misbruik

jaarrekening

legale status

doorsluizen van geld

Accountants en daarmee vergelijkbare beroepsgroepen houden zich onder andere bezig met het verwerken van financiële administraties, het samenstellen van jaarrekeningen en financiële advisering. Deze werkzaamheden kunnen criminelen misbruiken voor:

• het verhullen van de illegale herkomst van geld door complexe financiële constructies;
• het via jaarrekeningen geven van een legale status aan gelden die een illegale casu quo criminele herkomst hebben;
• het doorsluizen van gelden naar organisaties die deze gelden gebruiken voor het plegen van terroristische misdrijven.

Poortwachter

De expertise en toegang tot financiële gegevens maken deze beroepsgroep een belangrijke schakel in het inzichtelijk maken van dergelijke risico’s. Het uitvoeren van cliëntenonderzoek en het melden van ongebruikelijke transacties maakt deze beroepsgroep dus een belangrijke poortwachter in het waarborgen van de integriteit van het financiële systeem.

Belastingadviseurs

fiscale 
strategieën

fiscaal 
structureren

Ook belastingadviseurs vallen onder de Wwft, omdat hun dienstverlening gevoelig kan zijn voor misbruik door criminelen. Deze beroepsgroep heeft toegang tot informatie over geldstromen, fiscale structuren en transacties van particulieren en bedrijven die gebruikt kunnen worden voor wit-wassen of het financieren van terrorisme. De dienstverlening van belastingadviseurs bestaat voornamelijk uit:

• het geven van fiscale adviezen en het opstellen van fiscale strategieën;
• het minimaliseren van belastingverplichtingen (uiteraard binnen de grenzen van de wet);
• het fiscaal structureren van vermogen en eigendom;
• het geven van fiscaal advies over internationale en grensoverschrijdende transacties;
• het doen van diverse belastingaangiften voor cliënten.

schijn-
transacties

Deze diensten kunnen aantrekkelijk zijn voor criminelen om illegaal of crimineel geld te verhullen of wit te wassen, bijvoorbeeld door het gebruik van:

• complexe belastingconstructies;
• offshore entiteiten in belastingparadijzen;
• schijntransacties die bedoeld zijn om de herkomst van 
illegale inkomsten te verhullen.

Notarissen

bijstand

Notarissen vallen met bepaalde diensten onder de Wwft, omdat zij een onmisbare rol vervullen bij het waarborgen van de integriteit van het juridische en financiële systeem. De diensten van notarissen staan in artikel 1a, lid 4d van de Wwft. Het gaat onder meer om:

• het verlenen van advies of bijstand bij aan- en verkopen van registergoederen;
• het geheel of gedeeltelijk aan- of verkopen dan wel over-nemen van ondernemingen;
• het verrichten van werkzaamheden op fiscaal gebied die vergelijkbaar zijn met een belastingadviseur.

Fraudegevoelig

onroerend goed

Notarissen begeleiden dus vaak transacties die gevoelig kunnen zijn voor fraude, witwassen of het financieren van terrorisme. Denk bijvoorbeeld aan:

• aankoop en verkoop van particulier en commercieel onroerend goed;
• oprichting en overdracht van rechtspersonen, zoals besloten vennootschappen;
• overige complexe financiële, fiscale en juridische constructies.

Wettelijke verplichting

vastgoed-transactie

derdengeldenrekening

Hierbij speelt ook dat voor bepaalde transacties het inschakelen van een notaris wettelijk verplicht is. Denk bijvoorbeeld aan vastgoedtransacties en de oprichting en overdracht van rechtspersonen. Bovendien moet de financiële afwikkeling van deze transacties vaak ook verplicht via de derdengeldenrekening van de notaris lopen.

De notaris kan dan, voor zover mogelijk, zien waar de geldstroom vandaan komt en de cliënt de nodige vragen stellen over de herkomst daarvan. Notarissen zijn dus vaak betrokken bij financiële en juridische transacties die aantrekkelijk zijn voor criminelen.