4.1 Wat kan een arbeidshygiënist?

bescherming

De arbeidshygiënist kijkt naar de interactie tussen werk, gezondheid en werkomstandigheden. De arbozorg vormt het werkterrein, de bescherming van werknemers is het doel. Hij helpt organisaties ook om te voldoen aan de arbowetgeving en andere gezondheids- en veiligheidsnormen. De arbeidshygiënist werkt preventief aan een gezonde en veilige werkomgeving en houdt zich concreet bezig met de volgende taken:

1 Identificeren van risico’s

gevaren

De arbeidshygiënist brengt systematisch in kaart welke potentiële gevaren aanwezig zijn binnen een organisatie. Dit kunnen bijvoorbeeld chemische stoffen, geluid, fysieke belasting, biologische agentia of ongunstige klimaatomstandigheden zijn. Vervolgens beoordeelt hij welke gezondheidsrisico’s deze gevaren met zich meebrengen voor werknemers, zowel op korte als op lange termijn.

2 Beoordelen van blootstelling

metingen

Nadat risico’s zijn geïdentificeerd, onderzoekt de arbeidshygiënist in welke mate werknemers daadwerkelijk worden blootgesteld aan deze gevaren. Afhankelijk van de situatie en de onderzoeksvraag kan hij gebruikmaken van:

• vragenlijsten onder werknemers;
• werkplekobservaties;
• luchtkwaliteitsmetingen;
• geluids- en trillingsmetingen;
• metingen van blootstelling aan gevaarlijke stoffen;
• metingen naar warmte- en koudebelasting;
• modellering en berekeningen.

Op basis hiervan stelt hij vast hoe groot het risico daadwerkelijk is en of de bestaande beheersmaatregelen voldoende effectief zijn.

3 Adviseren over het beperken van risico’s

STOP-strategie

De arbeidshygiënist adviseert over passende maatregelen om gezondheidsrisico’s te verminderen of te voorkomen. Hierbij werkt hij volgens de arbeidshygiënische strategie. Een concretere uitwerking daarvan voor gevaarlijke stoffen is de STOP-strategie. Deze strategie volgt een vaste volgorde:

• Substitutie: het vervangen van schadelijke stoffen of processen door veiligere alternatieven.
• Technische maatregelen: bijvoorbeeld ventilatie verbeteren of geluidsdempers installeren.
• Organisatorische maatregelen: werkprocessen aanpassen of blootstellingsduur verkorten.
• Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM): bijvoorbeeld gehoorbescherming of ademhalingsbescherming.

maatregel

Het uitgangspunt is altijd om eerst maatregelen aan de bron te nemen voordat je persoonlijke bescherming inzet.

4 Uitvoeren, ondersteunen en toetsen van de RI&E

De arbeidshygiënist speelt een belangrijke rol bij de RI&E. Hierin komen de bovengenoemde taken samen: het identificeren van risico’s, het beoordelen van blootstelling en het adviseren over beheersmaatregelen.

5 Voorlichting en training geven

instructie

Een belangrijk onderdeel van het werk is het informeren van werkgevers en werknemers over gezondheidsrisico’s op de werkplek. Dit kan bestaan uit instructies over veilig werken, uitleg over beroepsziekten en werkgerelateerde aandoeningen, trainingen over het gebruik van beschermingsmiddelen, en bewustwordingssessies over preventie. Het doel is om kennis te vergroten en veilig gedrag te stimuleren.

6 Ontwikkelen van duurzaam beleid

verbetering

Naast het signaleren van risico’s werkt de arbeidshygiënist ook aan structurele verbeteringen. Dit doet hij door onder andere het opstellen van beleidsplannen, het ontwerpen van verbeterprogramma’s gericht op preventie van ziekteverzuim door belastende factoren in de werkomgeving te verminderen, het adviseren over duurzame inzetbaarheid en het creëren van een gezonde en veilige werkomgeving op lange termijn.

7 Adviseren over (ver)bouwen

inrichting

Als er plannen zijn om een bedrijfspand nieuw te bouwen of te verbouwen, is de arbeidshygiënist de aangewezen deskundige om mee te denken over de inrichting van het bedrijfspand ten aanzien van de werkomgeving. De arbeidshygiënist kan namelijk een programma van eisen opstellen, zodat de werkomgeving veilig, gezond en comfortabel is in gebruik. Denk hierbij aan de klimaatinstallatie, het gebruik van veilige bouwmaterialen, een verlichtingsplan en de inrichting van de werkplekken.