6.2 Werken met machines

gezondheid

Naast hoogtewerk is er ook bij het werken met machines een relatief hoog risico op een arbeidsongeval. Machines kunnen op allerlei manieren een gevaar vormen voor de gezondheid van de werknemers, vooral voor hun ledematen.

6.2.1 Verantwoordelijkheid

inspecteren

Hoewel de fabrikant verantwoordelijk is voor de veiligheid van een nieuwe machine, is de werkgever verantwoordelijk voor het gebruik en onderhoud ervan. Dit betekent in de praktijk dat je erop toe moet zien dat de werknemers de handleiding kennen en veiligheidsprocedures bij het gebruik van de machine naleven. Daarnaast moet je de machines regelmatig laten inspecteren en onderhouden door een deskundige. Doe je dat niet naar behoren, dan hangt je werkgever een forse boete van de Arbeidsinspectie boven het hoofd.

6.2.2 Informeren

kerntaak

Om risico’s op arbeidsongevallen bij het gebruik van machines zo veel mogelijk te vermijden, zijn afdoende preventiemaatregelen noodzakelijk. Informeren is daarbij een kerntaak van de werkgever, meestal bij monde van jou als arboprofessional.

6.2.3 Naleven

neiging

Informeren alleen is echter niet voldoende. Het is ook essentieel om nauwgezet in de gaten te houden of de werknemers de preventiemaatregelen wel goed naleven. Werknemers hebben immers de neiging om na verloop van tijd wat losser – en misschien zelfs wel roekeloos – om te springen met veiligheidsinstructies, zeker als ongelukken een lange tijd uitblijven. Deze zorgeloosheid is echter volkomen onterecht, want juist slordigheid en onoplettendheid liggen vaak ten grondslag aan arbeidsongevallen.

Medicijnen

onschuldig

spijt

Medicijnen kunnen het reactievermogen van een werknemer beïnvloeden. Zo bevatten diarreeremmers kalmeringsmiddelen en zelfs op het eerste gezicht onschuldige hoestdrankjes kunnen bij intensieve inname leiden tot een verminderd reactievermogen. Het risico bij gebruik van antidepressiva en slaapmiddelen – de meest geslikte medicijnen in Nederland – is nog veel groter. Een kleine onoplettendheid, een trage reactie en dan is een ongeluk snel gebeurd, alle preventieve veiligheidsmaatregelen ten spijt. Het is dan ook belangrijk dat je de werknemers wijst op de risico’s van bijvoorbeeld stress en medicijngebruik. Je moet hen ervan overtuigen dat ze een eigen verantwoordelijkheid hebben. De werknemers moeten het aangeven als ze iets slikken, waardoor ze zichzelf of hun collega’s in gevaar kunnen brengen.

Alcohol en drugs

beïnvloeden

personeelsborrel

Ook alcohol- en drugsgebruik kunnen het reactievermogen van werknemers beïnvloeden. De individuele houding van werknemers, maar ook de bedrijfscultuur heeft in dit geval grote invloed op (on)veilig gedrag. Als de meeste werknemers zich veilig gedragen, wordt dit de norm. Onveilig gedrag valt dan meer op. De werknemers zullen elkaar ook eerder wijzen op onveilig gedrag. De werkgever kan veilig gedrag op dit terrein verder stimuleren door zelf het goede voorbeeld te geven – bijvoorbeeld door geen alcohol tijdens de personeelsborrel te schenken – en door een helder alcohol- en drugsbeleid op te nemen in het bedrijfsreglement.

Testen

afnemen

verkeer

Het tijdens werktijd testen van werknemers op alcohol, drugs en geneesmiddelen is alleen toegestaan als er voor een bepaald beroep specifieke wetgeving geldt. In de meeste gevallen is het verboden. Op dit moment is het afnemen van tests alleen toegestaan voor bepaalde beroepen op basis van de Scheepvaartwet, Spoorwegwet, de Wet lokaal spoor en de Wet luchtvaart. In het Besluit alcohol, drugs en geneesmiddelen in het verkeer staat precies welke tests zijn toegestaan voor welke beroepsgroepen en wie er bevoegd zijn om deze tests af te nemen, bijvoorbeeld een arts of verpleegkundige.