3.2 Vitaal leiderschap

cruciaal

succesvol

De aandacht voor vitaliteit binnen organisaties is de laatste jaren flink gegroeid. Vitaliteitsmanagement is een cruciaal onderdeel geworden van nieuw leiderschap. Met vitaal leiderschap heb je een voorbeeldfunctie voor de werknemer. De wereld is voortdurend in beweging en gaat steeds sneller. Dit vraagt veel energie en veerkracht van werkgevers en werknemers. Vitale mensen maken geen vitale organisatie. Hoewel vitaal leiderschap essentieel is voor energieke werknemers, vereist een vitale organisatie een integrale aanpak. Hoe je organisatie werkt als geheel, bepaalt of ze gezond en succesvol is. Het is belangrijk dat je organisatie vitaliteit meeneemt in de visie en bedrijfscultuur, en dat de volgende vraag centraal staat: wat zorgt ervoor dat werknemers duurzaam vitaal en veerkrachtig blijven functioneren?

3.2.1 Leidinggevenden zetten de toon

ontplooien

Vitaal leiderschap richt zich op werknemers begeleiden en ondersteunen met zelfmanagement, zodat zij zichzelf kunnen sturen. Vitaal leiderschap stelt specifieke eisen aan leidinggevenden. Help de leidinggevende hierbij, want hij moet een omgeving zien te creëren waar werknemers zich kunnen ontplooien en waar persoonlijke gezondheid en vitaliteit net zo belangrijk zijn als hun inzetbaarheid.

Vitaliteit op de werkvloer

verzuim

zichtbaar

Er zijn een aantal zaken belangrijk als het gaat om vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Het is iets voor alle leeftijden en categorieën werknemers. Is er veel verzuim in jouw organisatie, dan ga je (in samenwerking met leidinggevenden en arboprofessionals) op zoek naar oorzaken. De oorzaken van verzuim constateren is één ding, het daadwerkelijk oplossen is iets anders. Laat werknemers zelf ideeën, inzichten en oplossingen aandragen. Die input vormt de basis van het beleid van je organisatie. Besef dat zolang dit beleid niet zichtbaar is, er niets gebeurt op de werkvloer. Je organisatie heeft een zichtbaar programma nodig met onderdelen die werknemers helpen om vitaler te worden. Met alleen het aanbieden van een programma ben je er nog niet; je moet dit integreren in de bedrijfscultuur.

3.2.2 Positieve psychologie

focus

Positief leiderschap komt overeen met een (redelijk) nieuwe stroming in de psychologie: positieve psychologie. De focus ligt niet op wat niét werkt en wat niét goed gaat, maar de aandacht gaat juist naar positieve aspecten. Het is een effectief en waardevol coachingsinstrument als de leidinggevende vitaal leiderschap wil uitstralen.

welbevinden

Concepten uit de positieve psychologie kun je direct herleiden tot al bekende concepten uit de traditionele psychologie, zoals betrokkenheid, coping, tevredenheid, zelfvertrouwen, leren, persoonlijke ontwikkeling en motivatie. Er is aandacht voor werkgerelateerd welbevinden, de balans tussen werk en privé, persoonlijke betrokkenheid, positieve energie, en talenten en kernkwaliteiten. Positief leiderschap is inspirerend, coachend en gericht op kracht, aandacht, welbevinden en (persoonlijke) ontwikkeling.

verloop

Positieve leiders delen hun waarden, optimisme, visie en doelen, en dat resulteert in meer vertrouwen, minder verloop en minder negatieve stress.

Voorbeeldgedrag

gevoelens

Vitaal leiderschap heeft alles te maken met voorbeeldgedrag. Een vitale leider durft gezondheid, leefstijl, geluk, angsten, emoties, gevoelens, behoeften en (daadwerkelijke) intenties bespreekbaar te maken door de juiste vragen te stellen. Gespreksvaardigheden, luistervaardigheden en motiverende gespreksvoering zijn dan ook competenties van de vitale leider.

dromen

Bij vitaal leiderschap past het creëren van bewustwording over (positieve) gezondheid, vitaliteit, leefstijlgebieden, dromen en geluk. Maak intrinsieke drijfveren zichtbaar bij werknemers, ga in op motivatievoorkeuren en op natuurlijk en aangepast gedrag.