7.1 Stagevergoeding
cao
afspraken
Er zijn nog veel sectoren waar studenten geen passende stagevergoeding ontvangen. Daarnaast staan er nog in veel cao’s geen afspraken over stagevergoedingen. Volgens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap verdienen alle studenten die voor hun opleiding stage lopen een passende vergoeding. En zouden werkgeversverenigingen en vakbonden afspraken moeten maken voor cao’s waarin geen stagevergoeding geregeld is. Ook krijgen mbo’ers minder vaak of een lagere vergoeding dan hbo- of wo-studenten. In het Stagepact MBO 2023-2027 zijn afspraken gemaakt over het bieden van stagevergoedingen. Zo zouden alle studenten minstens een onkostenvergoeding moeten ontvangen.
Hbo
Uit onderzoek onder hbo’ers blijkt dat ook in het hbo nog stappen zijn te maken. In bijvoorbeeld de onderwijssector hoeven hbo-studenten niet op een stagevergoeding te rekenen en ook in de zorg is er ruimte voor verbetering.
Vergoeding speelt rol bij keuze stageplek
vaak
Ongeveer 75% van de hbo’ers die stage lopen ontvangt een stagevergoeding. Zij krijgen gemiddeld € 2,41 per uur en € 324 per maand (bij het gemiddelde van 31 uren per week). Bij opleidingen op het gebied van economie, techniek of ICT wordt het vaakst een vergoeding betaald en is deze vergoeding gemiddeld genomen ook het hoogst. Bij een derde van de studenten speelt een stagevergoeding een (grote) rol bij de keuze voor een stageplek.
Cao-regels
arbeidsmarkt
Organisaties hoeven niet te wachten op cao-regels, tenzij de cao werkgevers geen ruimte biedt voor aanvullende afspraken. Zeker met het oog op de arbeidsmarkt doen werkgevers er goed aan stages zo aantrekkelijk mogelijk te maken.
Onderscheid
reëel
Een aandachtspunt is dat er wel een duidelijk onderscheid moet blijven bestaan tussen stagiairs en werknemers. Anders kan het zo zijn dat een stagiair een arbeidsovereenkomst met bijbehorende rechten kan claimen of dat de Nederlandse Arbeidsinspectie een boete oplegt. Het is dan ook onder meer relevant dat de stagevergoeding geen reële beloning is. De vergoeding moet duidelijk lager liggen dan de lonen van reguliere werknemers.
minimumloon
Een stagiair heeft dus geen recht op het verdienen van het wettelijk minimumloon. Bij het lopen van een stage staat het leren in een werkomgeving centraal. Daarbij speelt het minimumloon geen rol.
Vervangen
Een organisatie mag een stagiair niet inzetten om een gewone werknemer te vervangen. Als dat gebeurt draait het niet meer om leren, maar om productie draaien en omzet maken. Als de stagiair komt werken in plaats van leren, is er sprake van een arbeidsovereenkomst en krijgt hij wel recht op het wettelijk minimumloon. Bij een controle van de Nederlandse Arbeidsinspectie kan de organisatie in dat geval een boete krijgen vanwege onderbetaling en stagemisbruik.