6.5 Andere handhavingsinstrumenten

naleving

De Arbeidsinspectie heeft meer wettelijke bevoegdheden om naleving van regels af te dwingen. De volgende kunnen aan de orde zijn als er sprake is van een ernstig arbeidsongeval.

6.5.1 Stilleggen werk

opgeheven

politie

De inspecteur kan bepaalde werkzaamheden stilleggen, totdat de overtreding is opgeheven en er geen direct gevaar meer is. Dit dient om andere medewerkers te beschermen. De inspecteur meldt dit mondeling, de werkgever moet eraan voldoen, en hij mag niet wachten op de schriftelijke bevestiging. Daarnaast mag de inspecteur de hulp van de politie inroepen voor naleving van dit gebod. Onderschat dit niet! Weliswaar betreft de stillegging meestal alleen bepaalde werkzaamheden, maar als een machine aan het begin van het productieproces stilstaat, raakt dat uiteindelijk de totale productie. De arbeidsinspecteur is bevoegd aan te geven dat hij (opnieuw) het werk zal stilleggen als een gevaarlijke situatie zich binnen vijf jaar opnieuw voordoet.

6.5.2 Dwangsom en bestuursdwang

betalen

Het kan aan de orde zijn dat de werkgever de wettelijk vereiste verbetering nalaat. Een inspecteur kan reageren met een last onder dwangsom: de werkgever moet die betalen voor iedere periode – bijvoorbeeld een week – dat hij niet voldoet aan het wettelijk geëiste. Last onder bestuursdwang houdt in dat de werkgever de sommatie krijgt de overtreding op te heffen. Doet hij dat niet, dan kan de Arbeidsinspectie zelf maatregelen treffen, op kosten van de werkgever.

6.5.3 Strafrecht

rechter

Als een werkgever handelt in strijd met de wet en daardoor levensgevaar of ernstige schade aan de gezondheid van werknemers ontstaat of te verwachten is, kan hij voor de rechter gebracht worden. Het strafrecht is bedoeld voor ernstige delicten. Als de werkgever – op de hoogte van het gevaar – de werknemer toch het gevaarlijke werk laat doen, geldt dat als misdrijf. En dat is zwaarder te bestraffen dan met de geldsom van een boete. De werkgever kan niet zomaar stellen dat hij niet van het gevaar wist. Het betreffende artikel 32 van de Arbowet geldt ook als de werkgever redelijkerwijs moest weten van het gevaar.

Overleg

strafbaar

inspecteur

Als een arbeidsinspecteur bij een ernstig ongeval aanwijzingen voor een strafbaar feit vindt, zal hij in overleg gaan met de officier van justitie. Bij een arbeidsongeval met dodelijke afloop zal hij dat altijd doen. De officier kan besluiten dat strafrecht aan de orde is. Dat heeft forse consequenties. De inspecteur werkt dan verder onder gezag van de officier. Die kan onder meer beslag laten leggen op het lichaam van een overleden medewerker.