10.2 Arbocatalogus
bedrijfsniveau
gezond
De RI&E en het plan van aanpak vormen de basis van het arbobeleid als geheel en het preventiebeleid in het bijzonder. Het is niet eenvoudig om op individueel bedrijfsniveau goede oplossingen te vinden voor bestaande risico’s. In veel gevallen – afhankelijk van de branche – kun je het kunstje afkijken van collega’s. Niet door het bewerken van hun plan van aanpak – al is dit natuurlijk ook een optie – maar door de arbocatalogus erbij te pakken. Veel arborisico’s en bijbehorende oplossingen zijn typisch voor een bepaalde branche. Wat in een collega-bedrijf goed werkt, werkt waarschijnlijk bij jouw organisatie ook. Organisaties kunnen veel hebben aan elkaars kennis en oplossingen. Daarom zijn werkgevers- en werknemersorganisaties, na de wijziging van de Arbowet in 2007, per branche afspraken gaan vastleggen over veilige en gezonde arbeidsomstandigheden. Die afspraken zijn samengebracht in de arbocatalogus.
Werkgever profiteert van de arbocatalogus
sectorniveau
imago
De arbocatalogus heeft een aantal voordelen:
- Oplossingen op maat. Werkgevers en werknemers kunnen zelf oplossingen op maat bedenken voor risico’s die voor de sector of branche het zwaarst wegen.
- Leren van anderen. Door te overleggen op sectorniveau zijn ook oplossingen uit andere bedrijven beschikbaar en kunnen organisaties van elkaar leren.
- Rechtszekerheid en minder inspectie. Als je de maatregelen uit de arbocatalogus volgt, voldoe je aantoonbaar op die onderdelen aan de doelvoorschriften uit de Arbowet. De Arbeidsinspectie gebruikt de catalogus bij haar beoordeling. De kans op sancties is dan kleiner, omdat je kunt laten zien dat je de catalogus toepast.
- Gelijkwaardigheid. De arbocatalogus kan ertoe bijdragen dat alle organisaties in een branche of sector een gelijk of gelijkwaardig niveau van risicobestrijding of risicobeheersing krijgen.
- Imago. Met de aanpak van risico’s met een arbocatalogus laat de branche of sector zien waarde te hechten aan de verbetering van de arbeidsomstandigheden.
10.2.1 Oplossingen
methode
Een arbocatalogus is in wezen een handboek met afspraken tussen werkgevers en werknemers. Hierin leggen zij vast welke methodes en middelen ze inzetten om de arbeidsomstandigheden in een branche te verbeteren, zodat de werkgever voldoet aan de voorschriften die de overheid stelt in de Arbowet. In feite is de arbocatalogus dus een soort ‘oplossingenboek’. En dat is voor jou natuurlijk ontzettend handig!
10.2.2 Inhoud
beter
De inhoud van een arbocatalogus verschilt uiteraard per branche. In een arbocatalogus staan meestal:
- afspraken tussen werkgevers- en werknemersorganisaties: wat moet anders of beter en hoe;
- de doelvoorschriften (minimale eisen), opgesteld door de overheid in de Arbowet en de arbobesluiten;
- de aanpak van de belangrijkste risico’s binnen de branche of sector;
- middelen en methodes voor veilig en gezond werken;
- good practices.
Werknemers hebben baat bij arbocatalogus
voordeel
veiligheid
Niet alleen de werkgever, ook de werknemers hebben er voordeel van als hun branche of sector met een arbocatalogus werkt:
- Aanpak van zwaarwegende risico’s. De arbocatalogus draagt eraan bij dat werkgevers eerst de risico’s die het zwaarst wegen, aanpakken. Werknemers hebben invloed op de volgorde.
- Oplossingen op maat. Werknemers en organisaties kunnen zelf oplossingen aandragen die écht bijdragen aan de veiligheid en gezondheid op de werkvloer.
- Toegankelijk en praktisch instrument. Een goede arbocatalogus maakt het voor werknemers gemakkelijker om hun eigen arbeidsomstandigheden te verbeteren, doordat de catalogus praktische oplossingen aanreikt in een overzichtelijk en toegankelijk instrument.
10.2.3 Vrijstelling van beleidsregels
verstandig
De verantwoordelijkheid voor het opstellen van een arbocatalogus ligt bij werkgevers en werknemers binnen een sector of branche. Het gebruik van een arbocatalogus is niet verplicht, maar zodra een catalogus voor jouw branche bestaat en is goedgekeurd door de Arbeidsinspectie, gebruikt de inspectie deze als toetsingskader tijdens controles. Het is daarom verstandig het arbobeleid in lijn met de catalogus uit te voeren.