8.2 Conflicten
ruzie
irritatie
Een veelvoorkomende oorzaak van verzuim is een arbeidsconflict, tussen werknemers onderling of tussen een werknemer en een leidinggevende. Je kunt niet voorkomen dat een werknemer buiten het werk een been breekt omdat hij thuis van de trap af valt, maar verzuim door ruzies op het werk heb je wel degelijk in de hand. Conflicten doen zich sneller voor dan je denkt, want werknemers die elkaar de hele dag zien, maken nogal eens van een mug een olifant. Een kleine irritatie over iets wat onbelangrijk lijkt, kan op langere termijn ontaarden in een langlopend conflict, met alle gevolgen van dien. Je doet er dan ook goed aan om een akkefietje niet zomaar van de hand te doen als iets wat wel weer overwaait. Het is essentieel om het conflict in een vroeg stadium te herkennen en er op een juiste manier mee om te gaan.
Oplopende ergernis door rookgedrag
sigaret
gespannen
Jana ergert zich aan het rookgedrag van Pieter. Buiten de pauzes om gaat Pieter drie keer per dag naar buiten voor een sigaret. Zo’n rookpauze neemt toch al snel tien minuten in beslag. In die tijd werkt Jana gewoon door. Jana vindt het niet terecht dat Pieter – net als zijzelf – om vijf uur zijn computer afsluit en naar huis vertrekt. Zij werkt iedere dag immers een half uur meer. In eerste instantie laat Jana haar onvrede niet blijken, maar met de dag raakt ze meer geïrriteerd. Na een tijdje gaat ze steeds botter op Pieter reageren. Daarna negeert ze hem volledig. De overige werknemers op de afdeling voelen de gespannen sfeer en houden zich afzijdig. Als Pieter aan Jana vraagt om wat werk van hem over te nemen, barst de bom…
8.2.1 Herkennen
werksfeer
negatief
Maar hoe herken je een conflict in een vroeg stadium? Steek je voelsprieten uit! Als er een (beginnend) conflict gaande is op de werkvloer, is een goede werksfeer vaak ver te zoeken. Merk je dat op een bepaalde afdeling een gespannen situatie heerst, dan is dit vaak een duidelijke aanwijzing dat er iets niet in de haak is. De bereidheid van werknemers om elkaar te helpen, neemt af en het ziekteverzuim neemt toe. Ook individueel gedragen mensen zich anders in conflictsituaties. Zo raken ze geïrriteerd als ze hun zin niet krijgen en trekken zich terug of stellen zich juist aanvallend op. Als je merkt dat er binnen een team een negatieve sfeer hangt, is het belangrijk dat je de oorzaak van het probleem probeert te achterhalen.
8.2.2 Oorzaak
bron
De oorzaak van een conflict kan van allerlei aard zijn, maar meestal gaat het om één van de volgende twee vormen:
- een conflict van persoonlijke aard, waarbij iemands gedrag aan de bron van het conflict ligt;
- een conflict van inhoudelijke aard, waarbij meestal de rol of positie van iemand in het bedrijf ter discussie staat.
Preventie van conflicten in de organisatie
laagdrempelig
Een conflict is niet altijd te voorkomen. Het feit dat verschillende mensen met uiteenlopende karakters dag in dag uit moeten samenwerken, zorgt er simpelweg voor dat irritaties ontstaan. Toch bestaan er mogelijkheden om preventief te handelen. Zorg bijvoorbeeld voor een vertrouwenspersoon of een ander laagdrempelig aanspreekpunt, waar werknemers beginnende spanningen kunnen melden. Een andere preventieve maatregel is ervoor zorgen dat er voldoende middelen beschikbaar zijn waarmee werknemers hun werk goed kunnen doen. Vaak ontstaat een conflict namelijk doordat er te weinig hulpmiddelen aanwezig zijn.
8.2.3 Bemiddeling
oplossing
effectief
Wat de oorzaak van het conflict ook is, een goede eerste stap om de kemphanen dichter bij elkaar te brengen, is om met ze om tafel te gaan zitten en het uit te praten. Dit biedt echter niet altijd een oplossing. Vooral als een directielid of leidinggevende een uitweg aandraagt, is het probleem voor de werknemer vaak nog niet opgelost. De ruziemakers leggen zich misschien wel neer bij het voorstel, maar zijn vaak niet tevreden met de uitkomst. De irritatie blijft in feite bestaan, dus de kans is groot dat het conflict later toch weer naar de oppervlakte komt. Daarom is het vaak het effectiefst om een mediator of conflictbemiddelaar in te schakelen. Dit is zeker het geval als de werkgever zelf bij het conflict is betrokken.
Mediator
bereid
Een mediator is een extern persoon die het probleem niet oplost, maar optreedt als bemiddelaar tussen de betrokken partijen. Het oplossen van het conflict is aan de partijen zelf. Dat betekent dat de betrokken partijen wel bereid moeten zijn om naar oplossingen te zoeken. Ook moeten zij het conflict kunnen verwoorden.
Wet verbetering poortwachter
afstemmen
De Wet verbetering poortwachter verplicht werkgevers om de bedrijfsarts te informeren als een ziekmelding het gevolg is van een arbeidsconflict. Dat is ook logisch, want zo kan de arts het re-integratieadvies beter afstemmen op de oorzaak van het verzuim. Bemiddeling tussen de strijdende partijen kan in dit geval ook deel uitmaken van de re-integratieverplichtingen.