U bent hier

Onderneming & Fiscus
Fraude en Belastingdienst1. Inleiding

1. Inleiding

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier Fiscaal Rendement
Publicatiedatum: december 2025

In de praktijk hebben veel fiscaal adviseurs moeite met het vormgeven van hun verplichtingen op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Dat leidt tot onzekerheid: doe ik wel genoeg, doe ik het wel goed? Ter geruststelling: de cijfers laten zien dat er relatief weinig handhavende maatregelen zijn bij adviseurs. De overgrote meerderheid doet het naar eer en geweten goed. Vanwaar dan toch die onzekerheid?

identificeren

ongebruikelijke transacties

Onder andere financieel adviseurs zijn sinds 1 juni 2003 verplicht om hun cliënten te identificeren en om ongebruikelijke transacties te melden. Deze verplichtingen waren toentertijd nog vastgelegd in twee verschillende wetten:

  • de Wet melding ongebruikelijke transacties (Wet MOT);
  • de Wet identificatie bij dienstverlening (WID).

Vanaf 1 augustus 2008 zijn deze wetten samengevoegd in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).

Toezichthouders

melding

Uit cijfers van de Financiële Inlichtingen Eenheid (FIU-NL) en van de Wwft-toezichthouder Bureau Financieel Toezicht (BFT) blijkt dat er jaarlijks enkele honderden meldingen van ongebruikelijke transacties worden gedaan door belastingadviseurs. Het zou kunnen zijn dat er meer ‘fiscale’ meldingen worden gedaan, omdat ook advocaten, notarissen en accountants verplicht zijn tot melding van ongebruikelijke transacties die zij zien in advieswerkzaamheden. Het BFT geeft regelmatig aanwijzingen, deelt waarschuwingen uit en legt boetes op. Af en toe worden deze personen ook strafrechtelijk vervolgd voor het niet correct toepassen van de Wwft. Dan moet het wel gaan om opzettelijke overtredingen en gelukkig komt dat niet vaak voor.

Veel belastingadviseurs weten, gelukkig maar, niet hoe fraude eruitziet en hebben daarom vaak het gevoel dat ze van alles niet zien. Dat klopt natuurlijk. Fraude kan veel gedaantes hebben. Als het gaat om fiscale fraude, is er al een breed spectrum. Denk bijvoorbeeld aan: fiscaal niet verantwoord buitenlands inkomen of vermogen of aftrek van...
Dat Wwft-verplichtingen veel tijd kunnen vragen, hebben veel personen en ondernemingen al ervaren in hun contacten met banken. Doorlooptijden van aanvragen voor rekeningen en financieringen zijn in de afgelopen jaren enorm toegenomen. De klachten daarover zijn dan 0ok legio. Banken zijn, door de diverse boetes en strafvervolgingen, bang geworden...
Veel adviseurs zien op tegen ingewikkelde Wwft-verplichtingen. Cliënten die bijvoorbeeld een PEP zijn, en ook hun familie, moeten onderworpen worden aan een verscherpte cliëntcontrole. Wat is dat? Wanneer doe je dat voldoende? Loop je daar als adviseur zelf niet te veel risico? De neiging bestaat om zo’n cliënt dan maar te weigeren of daar...
Dit themadossier is voor de fiscaal adviseur bedoeld en niet voor andere adviseurs, die al dan niet Wwft-plichtig zijn. We gaan ervan uit dat je jouw verplichtingen op grond van de Wwft in grote lijnen kent en bekend bent met (verscherpt) cliëntenonderzoek, de monitoringsverplichting en de meldplicht voor ongebruikelijke transacties. Voor zover je...