U bent hier

Onderneming & Fiscus
Fraude en Belastingdienst10. Als het misgaat: straffen en maatregelen

10. Als het misgaat: straffen en maatregelen

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier Fiscaal Rendement
Publicatiedatum: december 2025

De Wwft wordt in de adviespraktijk vaak verkeerd begrepen. Veel adviseurs beschouwen haar als een administratieve verplichting: een stapel formulieren, een handboek dat ergens in de kast ligt, een periodieke controle die men even moet doen. In die benadering is de Wwft een vinkjeswet; totdat het misgaat.

cliënten-onderzoek

Zodra het Bureau Financieel Toezicht (BFT) aanklopt, wordt pijnlijk duidelijk dat de Wwft geen formaliteit is, maar een serieuze wettelijke en professionele verplichting. Dan blijkt soms dat:

  • het cliëntenonderzoek vooral bestaat uit identiteitsbewijzen zonder context;
  • risicoanalyses niet zijn bijgewerkt;
  • niemand binnen het kantoor precies weet wie verantwoordelijk is voor meldingen bij de FIU-Nederland.

toezichthouder

Veel kantoren worden overvallen door de scherpte waarmee toezichthouders vragen stellen. Niet: heeft u een kopie van het paspoort, maar: waarom vond u dit cliëntenonderzoek toereikend? Waarom is het risico bestempeld als ‘normaal’? En wie heeft die inschatting beoordeeld en herbeoordeeld?

Het BFT publiceert regelmatig besluiten waaruit blijkt dat zelfs ervaren kantoren de norm onderschatten. Het gaat zelden om kwaadwillenden. De meeste overtredingen zijn het gevolg van routine, gemak of onderschatting van het doel van de wet. De Wwft is niet bedoeld om papieren zekerheid te creëren, maar om adviseurs te dwingen na te denken over de...
Adviseurs en administratiekantoren vallen onder het toezicht van het BFT. Het BFT ziet toe op naleving van het cliëntenonderzoek (artikelen 3 tot en met 11 Wwft) en de meldplicht van ongebruikelijke transacties (artikel 16 Wwft). 10.2.1 Wwft-verplichtingen Ook houdt het BFT toezicht op de overige verplichtingen, zoals het bewaren van bewijs, de...
Het BFT kan verschillende bestuursrechtelijke instrumenten inzetten. Dat hoeven niet direct sancties te zijn. Het BFT kan namelijk ook een schriftelijke waarschuwing geven, een normoverdragend gesprek voeren of een pre-tuchtrechtelijk gesprek voeren. Het doel is niet zozeer straffen, maar het bewerkstelligen van normconform gedrag. 10.3.1...
De jaarverslagen van het BFT laten zien dat de meeste maatregelen worden opgelegd wegens onvoldoende cliëntenonderzoek en het niet (tijdig) melden van ongebruikelijke transacties. Daarbij ziet het BFT het ontbreken van een actueel risicobeleid als een structureel probleem. Het toezicht is de afgelopen jaren intensiever geworden: meer gerichte...
De rechtspraak van de laatste jaren bevat duidelijke signalen. Ten eerste verwacht de rechter dat adviseurs hun cliëntenonderzoek kunnen aantonen, niet alleen dat zij het zeggen uit te voeren. Een verklaring dat ‘geen bijzonderheden’ zijn aangetroffen volstaat niet zonder dossieronderbouwing. 10.5.1 Meldplicht Ten tweede is de meldplicht niet...
De Wwft doet in essentie een beroep op professioneel oordeel. De wet veronderstelt dat de adviseur kan inschatten wanneer iets niet klopt, en dat hij dan handelt. De recente boetebesluiten en jurisprudentie laten zien dat de toezichthouder geen genoegen neemt met halve naleving. Dossiers zonder onderbouwing, meldingen die te laat komen of beleid...