5.4 Klachten

rode vlaggen

Als een werknemer klachten over zijn slaap deelt, kan hem in een gesprek verteld worden wat voor hulp de organisatie kan bieden. Rode vlaggen in dat gesprek zijn medische factoren. Gele vlaggen zijn psychosociale factoren. De hulpmogelijkheden kunnen natuurlijk ook proactief kenbaar gemaakt worden aan werknemers.

5.4.1 Slaapdagboek

hulpmiddel

alcoholinname

aanvullen

Werknemers met slaapproblemen doen er goed aan om twee weken een slaapdagboek bij te houden. Behalve een hulpmiddel bij het vastleggen van het slaappatroon is het ook goed inzetbaar bij nachtdiensten en wisselende diensten. Niet alleen creëert het bewustzijn – het geeft immers een goed overzicht van 14 dagen (werkdagen / nachten / vrije tijd) – maar het is ook een goede check van de manier waarop de werknemer reageert op veranderingen, stress en energielekken. De opdracht aan de werknemer kan er als volgt uitzien:

• C: cafeïne-inname (koffie, thee, cola, energiedrank);
• A: alcoholinname;
• N: nicotine-inname (sigaret, sigaar of vape);
• D: drugsinname of inname van andere genotsmiddelen;
• M: medicijninname (ook vrij verkrijgbare medicatie en vitaminen en overige voedingssupplementen).

Werknemers kunnen hun slaapdagboek aanvullen met antwoorden op vragen als:

• Hoe laat ging je naar bed en deed je het licht uit?
• Hoelang duurt het voordat je in slaap valt?
• Hoe vaak ben je wakker geworden?
• Word je gewekt door de wekker?
• Hoelang blijf je in bed als je de slaap niet kunt vatten?
• Voel je je uitgerust als je ‘s ochtends wakker wordt?
• Wat is de duur van je slaap? (schatten mag)

5.4.2 Bedrijfsarts

privacy

benadrukken

rekening

Slaap is een onderwerp dat je niet gemakkelijk met een werknemer kunt bespreken. Als een werknemer slaapproblemen heeft, kan hij daar medische problemen door ondervinden en deze vallen onder de privacy van de werknemer. En ook als dat het niet geval is, gaat het over gezondheid en daarom mag je er in principe niet naar vragen. De werknemer kan wel bij je (of bij de leidinggevende of een arboprofessional) komen voor advies. Maar ook in dat geval mag je niet zomaar alles vragen en moet je benadrukken dat de werknemer niets hoeft te delen wat hij niet wíl delen. Bij slaapproblemen kun je het slaapdagboek aanraden en tips geven voor een gezonde leefstijl, maar het is beter om de werknemer naar deskundigen te verwijzen, zoals de bedrijfsarts. Je organisatie is verplicht om een contract te hebben met een bedrijfsarts – eventueel als ‘onderdeel’ van een arbodienst – en alle werknemers moeten een afspraak kunnen maken met de bedrijfsarts voor advies. De rekening van het consult is voor je organisatie en de naam van de werknemer komt niet op de factuur te staan.

5.4.3 Doorverwijzen naar een slaapcoach

slaappatroon

Je kunt er ook voor kiezen om een werknemer door te verwijzen naar bijvoorbeeld een slaapcoach. Die kan een werknemer helpen de slaapproblemen aan te pakken en te overwinnen. Hij informeert over inslapen en doorslapen, en kan inzicht geven in het slaappatroon en de dagelijkse activiteiten van de werknemer. Met deze inzichten leert de werknemer hoe hij weer kan zorgen voor kwalitatief goede slaap. De slaapcoach zoekt samen met de werknemer naar de best passende begeleidingsvorm.