5.3 De hoogte van de billijke vergoeding

berekenen

Je zult in de wet geen criteria vinden voor hoe je de hoogte van de billijke vergoeding moet berekenen. Er geldt dus ook geen standaardformule, zoals dat bij de transitievergoeding wel het geval is. Het is aan de rechter om te bepalen welk bedrag specifiek in die zaak ‘billijk’ is.

5.3.1 Startpunt: gevalsvergelijking

vergelijken

Het vaststellen van de hoogte van de billijke vergoeding begint bij het bepalen van de schade voor de werknemer door het vergelijken van de situatie van de werknemer na ontslag met de situatie zoals die zou hebben bestaan als het ernstig verwijtbare gedrag niet zou hebben plaatsgevonden.

De rechter toetst ‘ex nunc’, wat inhoudt dat hij ook omstandigheden meeweegt die zich na een onterecht ontslag hebben voorgedaan of die zich na een ontbinding kunnen voordoen.

5.3.2 Criteria voor bepalen hoogte billijke vergoeding

hoogte

schade

inkomsten

De Hoge Raad heeft in 2017 in het New Hairstyle-arrest en vervolgens in latere uitspraken een aantal omstandigheden genoemd waarmee een rechter de hoogte van de billijke vergoeding kan bepalen:

• De mate van verwijtbaarheid van de werkgever bij de onrechtmatige opzegging. Dit om te voorkomen dat de werkgever voordeliger af zou zijn als hij wel rechtmatig zou beëindigen (preventieve werking).
• Het gemiste loon en de te verwachten duur van het dienstverband als de werkgever niet ernstig verwijtbaar had gehandeld of geen onterecht ontslag zou hebben gegeven.
• Overige materiële schade en immateriële schade van de werknemer als gevolg van het ontslag. Je kunt daarbij bijvoorbeeld denken aan pensioenschade en misgelopen bonussen, maar ook aan een vergoeding voor psychisch letsel.
• De termijn waarop de werkgever de arbeidsovereenkomst wel op rechtmatige wijze had kunnen beëindigen.
• Of de werknemer al een andere baan en inkomsten heeft.
• Een reële termijn om te verwachten dat de werknemer weer andere inkomsten kan verwerven.
• De mate waarin aan de werknemer zelf ook een verwijt valt te maken.
• De hoogte van de aan de werknemer toekomende transitievergoeding of andere vergoedingen.
• De duur van het dienstverband van de werknemer.
• De financiële situatie van de werkgever.

Omstandigheden

effect

Rechters houden dus rekening met omstandigheden die zowel een verhogend als een verlagend effect kunnen hebben op het bedrag van de billijke vergoeding.

Onderbouwen

verweer

Als een werknemer aanspraak maakt op een billijke vergoeding, is het verstandig niet alleen verweer te voeren ten aanzien van de ernstige verwijtbaarheid, maar ook te onderbouwen waarom de hoogte van de billijke vergoeding zou moeten worden beperkt.

5.3.3 Moeilijk voorspelbaar

niet gebonden

Het is niet eenvoudig om op basis van deze criteria de exacte hoogte van een billijke vergoeding te bepalen. Een rechter is verder niet gebonden aan een wettelijk minimum of maximum.

Variatie

Uit de rechtspraak blijkt een grote variatie in de toegekende billijke vergoedingen: rechters wijzen vergoedingen toe van enkele honderden euro’s tot maar liefst € 1.026.449,08. Dit laatste bedrag was voor een ontslagen creative director van Talpa (14 maart 2019, ECLI (verkort): 1106).

Voorbeelden

Op 26 januari 2023 bepaalde de rechtbank in Amsterdam de billijke vergoeding nog op een bedrag van € 750.000 voor een financieel directeur van een internationaal bedrijf (niet gepubliceerd op rechtspraak.nl, wel vindbaar in Arbeidsrecht Updates 2023-0222). Zo zijn er meer voorbeelden.