4.3 Alternatieven voor ontslagvergoeding
andere voorwaarden
gunstig
Bij een ontslag met wederzijds goedvinden zijn er niet alleen afspraken te maken over de hoogte van de ontslagvergoeding. Je kunt ook over andere voorwaarden onderhandelen om de werknemer te laten instemmen met een beëindiging van het dienstverband. Die voorwaarden kunnen variëren van afspraken over hulp bij het vinden van een andere baan tot voordelige financiële condities voor de werknemer. Ze kunnen als ‘communicerende vaten’ werken voor de onderhandeling over de ontslagvergoeding. Als je de werknemer voor hem gunstige voorwaarden biedt, kan dit eventueel leiden tot een lagere ontslagvergoeding. Welke voorwaarden kun je naast de ontslagvergoeding overeenkomen?
4.3.1 Datum uitdiensttreding
beëindigen
Hoewel een beëindiging met wederzijds goedvinden direct kan plaatsvinden, kun je ook overeenkomen de arbeidsovereenkomst op een wat langere termijn te beëindigen. Als de werknemer meer tijd wenst om te zoeken naar een andere baan, kun je ervoor kiezen om de einddatum wat verder op te schuiven.
De einddatum wat verder opschuiven heeft tot gevolg dat je het salaris doorbetaalt, in ruil waarvoor je geen of een lagere ontslagvergoeding kunt aanbieden.
4.3.2 Opleiding en begeleiding
budget
Als de werknemer een wat zwakkere arbeidsmarktpositie heeft, zal hulp bij het vinden van een andere baan voordelen met zich mee kunnen brengen. Je kunt als werkgever hierin bijdragen door een bepaald budget beschikbaar te stellen voor outplacement of het volgen van een opleiding, wat de werknemer helpt om sneller een nieuwe werkplek te vinden.
4.3.3 Overige financiële afspraken
rechtsbijstand
Heeft de werknemer juridische bijstand nodig voor het ontslagproces of om de beëindigingsovereenkomst te beoordelen, dan kun je instemmen met het vergoeden van (een deel van) de kosten voor rechtsbijstand. Dit kan ook slim zijn, omdat een werknemer met juridische bijstand lastiger later kan stellen dat hij niet goed wist waarvoor hij tekende. Het verkleint dus de kans op discussie later.
Bonus
mislopen
Een vergoeding voor een bonus of jubileumuitkering, die de werknemer net misloopt vanwege de beoogde einddatum, zou ook een rol kunnen spelen om de werknemer over de streep te trekken om in te stemmen met een ontslag met wederzijds goedvinden.
4.3.4 Vrijstelling van werk
zekerheid
Bij een vrijstelling van de verplichting om te blijven werken tot de einddatum geef je de werknemer de mogelijkheid zich volledig te richten op het vinden van een nieuwe baan. Je betaalt het salaris door, wat de werknemer financiële zekerheid biedt totdat het dienstverband formeel eindigt. Als de periode van vrijstelling wat langer is, kun je aan dit aanbod tot vrijstelling de voorwaarde verbinden dat (een deel van) het opgebouwde saldo vakantiedagen als opgenomen wordt beschouwd.
Opnemen
vakantie
Neem dan in de overeenkomst op dat de werknemer eerst zijn vakantie opneemt en pas daarna wordt vrijgesteld van werk. Dit voorkomt dat de afspraak mogelijk in strijd is met de strenge EU-regels over het opnemen van vakantiedagen.
4.3.5 Verval concurrentiebeding
relatiebeding
Een concurrentiebeding kan in sommige gevallen een belemmering zijn voor de werknemer om een nieuwe baan te vinden. In de beëindigingsovereenkomst kun je een clausule opnemen waarin je afspreekt dat het beding komt te vervallen, of dat hiervoor in de plaats een relatiebeding komt. Dit biedt de werknemer meer vrijheid om een nieuwe baan te zoeken zonder juridische obstakels.
4.3.6 Bedrijfseigendommen behouden
In de beëindigingsovereenkomst kun je afspreken dat de werknemer bepaalde eigendommen mag behouden, zoals een laptop, telefoon of andere werkgerelateerde apparatuur. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de werknemer deze eigendommen ook privé gebruikt of als de werknemer op zoek is naar een nieuwe baan en de apparatuur nuttig kan zijn voor de sollicitatieprocedure.
4.3.7 Positief getuigschrift
beschrijven
Een positief getuigschrift of positieve referentie kan van belang zijn bij het zoeken naar een nieuwe baan. In de beëindigingsovereenkomst kun je opnemen dat je een getuigschrift verstrekt waarin je de werknemer op een positieve manier beschrijft. Daar moet je je dan wel echt aan houden, anders kan de werknemer z’n gelijk halen bij de rechter.
4.3.8 Finale kwijting
claim
In de beëindigingsovereenkomst staat vaak een bepaling over finale kwijting, waardoor jij als werkgever en de werknemer na de ondertekening van de overeenkomst in principe geen verdere claims tegen elkaar kunnen indienen. Dit kan gunstig zijn voor werknemers die opzien tegen langdurige en kostbare rechtszaken en voor gevallen waarin niet duidelijk is of de werknemer onterecht kosten heeft gedeclareerd of ten onrechte geen verlof heeft afgeschreven.
Zorg er wel voor dat in het kwijtingsbeding staat dat boetes (voor overtredingen van bedingen) die ook na het ondertekenen nog te innen moeten zijn, niet onder de kwijting vallen. Meer over de finale kwijting lees je op rendement.nl/hrdossier.
Haviltex-norm
betekenis
Volgens vaste rechtspraak moet de uitleg en reikwijdte van het kwijtingsbeding worden bepaald aan de hand van de Haviltex-norm: wat hebben partijen over en weer verklaard, welke betekenis mochten zij daar onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijs aan toekennen en wat mochten zij redelijkerwijs van elkaar verwachten (zie onder andere Gerechtshof Den Bosch, 25 oktober 2022, ECLI (verkort): 3695).
Zoals gezegd, kunnen er geschillen spelen bij de afwikkeling van het dienstverband, bijvoorbeeld over een al dan niet terechte kostendeclaratie van de werknemer. Spreek je finale kwijting af, benoem deze geschillen dan uitdrukkelijk in de kwijtingsbepaling.