U bent hier

OR & Medezeggenschap
Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP)1. Nut, waarde en belang van ontwikkeling1.1 Samen doorgroeien

1.1 Samen doorgroeien

Dit artikel is eerder verschenen als Themadossier Management Rendement
Publicatiedatum: februari 2026

mantra

overeenkomen

Iedereen moet zich ontwikkelen; het is bijna een modern mantra. Maar waarom is dat eigenlijk zo belangrijk? Voordat je met de werknemers aan ontwikkeling gaat werken, is het goed om te weten wat de waarde is van ontwikkeling en wat de mogelijke doelen zijn. Werknemers, teams en de organisatie als geheel zijn gebaat bij voortdurende, geleide ontwikkeling. Met andere woorden: zowel de werknemers als de organisatie hebben er belang bij dat werknemers zich ontwikkelen. Welke ontwikkeling de organisatie wenst, komt niet altijd overeen met de wensen van de werknemer. Als leidinggevende heb je hierbij een belangrijke rol. Door ontwikkelingsdoelen en -methoden te kiezen die waarde hebben voor zowel de werknemer als de organisatie, zorg je ervoor dat zij samen kunnen doorgroeien.

Een werknemer en de organisatie kunnen ook volledig verschillende ontwikkelingsbehoeften hebben. Dan is het meestal beter als hun wegen zich (op termijn) scheiden. Dat hoeft niet dramatisch te zijn: als je dit samen met de werknemer constateert, kun je positief afscheid nemen.

1.1.1 Gezonde, aantrekkelijke organisatie

economie

streepje voor

niet onder één noemer

Een organisatie die gezond wil blijven, moet zich ontwikkelen; ze maakt immers deel uit van de economie en moet zich houden aan steeds wijzigende wetgeving. Ook moet ze concurreren met andere organisaties. Vernieuwing en aanpassing zijn nodig om dat succesvol te doen.
Er kunnen veel verschillende eisen aan een organisatie gesteld worden. Zo moet ze bijvoorbeeld enerzijds aan nieuwe milieurichtlijnen voldoen, terwijl ze anderzijds de productiviteit moet opvoeren om de concurrentie op prijs te kunnen aangaan. En ondertussen is de organisatie ook nog verwikkeld in een slag om de grootste technische talenten binnen te halen, en zo op kwaliteit een streepje voor te krijgen op de concurrentie. De ontwikkeling die daarvoor nodig is, is niet onder één noemer te vangen of met één specifieke doelstelling te bereiken. De ontwikkeling van organisaties is een ingewikkeld en voortdurend proces.

Arbeidsvoorwaarde

aantrekkelijk

teamgevoel

goud waard

Waar je organisatie zeker aandacht voor moet hebben, is dat ze aantrekkelijk blijft. Sowieso voor klanten en opdrachtgevers, maar óók voor de werknemers. Dit kan op verschillende manieren. Je kunt concurrerende lonen bieden, een fraai pakket aan arbeidsvoorwaarden, veel flexibiliteit en natuurlijk een prettige werksfeer met een goed teamgevoel. Voor veel werknemers zijn ontwikkelingsmogelijkheden ook absoluut onmisbaar. Ontwikkelingskansen zijn als arbeidsvoorwaarde goud waard.

Werknemers werken zelden nog hun hele leven voor dezelfde werkgever. Ze willen voor zichzelf dus kansen blijven creëren om door te groeien: eerst binnen en daarna waarschijnlijk buiten de organisatie. Een organisatie is een aantrekkelijke werkgever als zij dit actief ondersteunt.

1.1.2 Arbeidsmarktpositie en werkplezier

iets nieuws

broodnodig

Niet iedere werknemer staat te springen als je hem vraagt om iets nieuws te proberen, een cursus te volgen of zich extra te laten begeleiden. Hij ziet bijvoorbeeld niet dat hij bepaalde zaken kan verbeteren, of hij vindt de doelen die je stelt niet zinvol. Toch willen de meeste werknemers wel graag groeien in hun werk en staan ze open voor nieuwe ervaringen. Het is dan ook belangrijk dat je werknemers erop wijst dat ontwikkeling voor henzelf ook wel degelijk van groot belang is. Om hun werk binnen de organisatie te blijven doen én om kansen te creëren om eventueel verder te kijken. Daarnaast zorgt ontwikkeling voor de broodnodige uitdaging in het werk; dat is ook voor vrijwel iedere werknemer nodig om te voorkomen dat de routine een sleur wordt.

Kansen

van buitenaf

levens­belang

Werknemers die stilstaan in hun ‘kunnen’, komen in hun loopbaan niet vooruit. Met een beetje geluk kunnen ze hetzelfde werk blijven doen, maar ook hun werkzaamheden zullen weleens veranderen, al dan niet gedreven door ontwikkelingen van buitenaf. Het kan daardoor op den duur zelfs onmogelijk worden om de huidige baan te behouden. Ontwikkeling op professioneel gebied is van levensbelang. Veel werknemers wíllen ook graag af en toe een stap maken: in salaris, verantwoordelijkheid of werkinhoud.

Een volgende stap in de loopbaan hoeft niet altijd een stap omhoog te zijn. Soms willen werknemers juist graag verdere verdieping in hun vakgebied, of gewoon eens iets anders proberen op hetzelfde ‘niveau’. Dit is alleen mogelijk als ze zich (blijven) ontwikkelen.

behoefte

loyaliteit

positieve ­energie

Het kan ook gebeuren dat werknemers willen doorgroeien in een richting waar de organisatie simpelweg geen behoefte aan heeft. Dan kan een ontwikkeldoel zijn om kansen te creëren op de arbeidsmarkt, dus buiten de organisatie. Het doel van de werknemer is dan uiteindelijk een vertrek. Dit betekent niet dat zijn ontwikkeling voor de organisatie nutteloos is (geweest). Het is immers voor de werknemer ook gewoon een mooie arbeidsvoorwaarde. Het kan zijn loyaliteit vergroten en hij kan daardoor ook een goede ambassadeur zijn voor de organisatie, zelfs nádat hij uit dienst is gegaan. Bovendien kunnen de ontwikkeling en de daarmee gepaard gaande nieuwe kansen hem ook veel positieve energie geven, wat zijn werk vaak ten goede komt.

Uitdaging

kwaliteit

slapend

werkplezier

Het belang van werkplezier is van grote waarde. De kans is groot dat werknemers die hun werk met plezier doen, productiever zijn, betere kwaliteit leveren en ook nog eens fitter en minder vaak ziek zijn. Dat levert dus veel voordelen op. Een belangrijke voorwaarde voor werkplezier is voldoende uitdaging. Werknemers die steeds hetzelfde werk doen, zonder dat de eisen die daaraan worden gesteld veranderen, werken routinematig. Voor sommigen is dit prettig, maar bij de meeste werknemers gaat routine al gauw over in sleur. Ze kunnen hun werk bij wijze van spreken slapend doen. Dan blijft er inhoudelijk weinig werkplezier over. Ontwikkelingskansen zijn een positieve stimulans en dagen werknemers uit om iets nieuws te proberen, wat de sleur doorbreekt. Als de werknemer zich ontwikkelt op een manier die bij hem past, kan het werkplezier terugkomen.

AI-geletterdheid: kans én uitdaging

razendsnel

Een actuele ontwikkelmogelijkheid is je organisatie en haar werknemers door de razendsnelle opkomst van artificial intelligence (AI) in de schoot geworpen. In 2024 is namelijk op EU-niveau de ‘AI Act’ (AI-verordening) in werking getreden. Deze verordening verplicht organisaties onder meer sinds 2 februari 2025 – als aanbieder van een AI-systeem of als ‘gebruiksverantwoordelijke’ – om maatregelen te nemen die ‘zoveel als mogelijk, zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid bij hun personeel en andere personen die namens hen AI-systemen exploiteren en gebruiken’.

Veilig

optimaal

Het betekent dat je er als werkgever voor moet zorgen dat alle werknemers (maar ook zzp’ers en anderen die in de organisatie met AI-systemen werken) voldoende kennis en vaardigheden hebben om bewust en veilig met AI om te gaan. Dit helpt om de risico’s van AI-gebruik te beperken en de kansen ervan optimaal te benutten. Het is een mooie – en noodzakelijke – kans én uitdaging voor werknemers. Meer informatie hierover lees je in een verdiepingsartikel via rendement.nl/managementdossier.