7.3 Andere soorten fraude

gronddelict

Naast belastingfraude kunnen andere vormen van fraude dienen als gronddelict voor witwassen. Denk bijvoorbeeld aan:

• vastgoedfraude;
• faillissementsfraude;
• zorgfraude.

In deze paragraaf gaan we kort in op deze fraudevormen en hoe je deze kunt tegenkomen in de praktijk.

7.3.1 Vastgoedfraude

Bij vastgoedfraude gaat het om fraude waarbij onroerend goed, zoals huizen, kantoorgebouwen of percelen grond, wordt gebruikt om op misleidende wijze een financieel voordeel te behalen.

Verschijningsvormen

valsheid in geschrifte

hypotheekfraude

bouwfraude

loanback-constructie

Vastgoedfraude kent verschillende verschijningsvormen:

• Valsheid in geschrifte. Hierbij worden documenten vervalst om financiële voordelen te behalen zoals:
  • koopakten;
  • huurcontracten;
  • taxatierapporten.
• Hypotheekfraude. Hierbij verstrekt de aanvrager van de hypotheek valse informatie aan de hypotheekbank door bijvoorbeeld:
  • het vervalsen van inkomensgegevens;
  • gebruik te maken van een valse werkgeversverklaring;
  • het opgeven van een hogere taxatiewaarde met een vervalst taxatierapport.
• Bouw- en projectontwikkelingsfraude. Bij dit soort fraude wordt er vaak via corruptie of misleiding binnen bouwprojecten gefraudeerd door bijvoorbeeld:
  • het geven van steekpenningen;
  • het maken van kartelafspraken;
  • gesjoemel met vergunningen.
• Witwassen via vastgoed. Hierbij worden vaak schijnconstructies (zoals een loanback-constructie) gebruikt om in onroerend goed te kunnen investeren.

7.3.2 Faillissementsfraude

schade

misbruik

Het Openbaar Ministerie meldt dat in een kwart van de faillissementsgevallen sprake zou zijn van fraude. Schattingen over de omvang van de schade door de fraude variëren van enkele honderden miljoenen euro’s tot meer dan een miljard euro. Faillissementsfraude is een vorm van fraude waarbij een persoon of een bedrijf opzettelijk misbruik maakt van een (aanstaand) faillissement om daarmee schuldeisers te benadelen of persoonlijk gewin uit te behalen.

Paulianeus handelen

activa

Faillissementsfraude kent verschillende verschijningsvormen. Zo kan er bijvoorbeeld sprake zijn van Paulianeus handelen. Hierbij worden activa (zoals liquide middelen, goederen of eigendommen) van het bedrijf (vlak) voor het faillissement wederrechtelijk onttrokken aan de boedel, bijvoorbeeld door middel van het wegsluizen van activa naar:

• bevriende relaties;
• familieleden;
• andere ondernemingen om daarmee schuldeisers te benadelen.

Schulden

lening

Het opzettelijk creëren van schulden is ook een vorm van faillissementsfraude. Hierbij gaat een bedrijf vlak voor het faillissement leningen aan of doet bestellingen die voorafgaand aan het faillissement worden onttrokken, met de intentie om deze nooit terug te betalen.

Schijnovereenkomst

schuld-
bekentenis

Ook het maken van schijnovereenkomsten wordt aangemerkt als faillissementsfraude. Hierbij worden valse contracten of schuldbekentenissen opgesteld, zodat bepaalde partijen voorrang krijgen bij de afhandeling van het faillissement.

Administratie

curator

Er kan ook gefraudeerd worden in de administratie van het bedrijf. Denk hierbij aan het vernietigen of niet bijhouden van de boekhouding, waardoor de curator bij de afhandeling van het faillissement geen volledig beeld kan krijgen van de financiële situatie van het bedrijf.

Doorstart

bestuurder

Fraude met doorstart van het bedrijf komt ook voor in Nederland. Hierbij laat de bestuurder zijn bedrijf failliet gaan en koopt daarna (vaak via een stroman) de activa uit de failliete boedel via een nieuwe onderneming terug van de curator tegen een lage prijs. Vervolgens gaat de bestuurder verder zonder de schulden. Faillissementsfraude is strafbaar in Nederland. Overtreders van dit misdrijf, maar ook degenen die het faciliteren, riskeren hoge boetes, civiele aansprakelijkheid en zelfs gevangenisstraffen.

7.3.3 Zorgfraude

Tot slot heb je nog zorgfraude. Dit is een vorm van fraude waarbij misbruik wordt gemaakt van geld binnen de zorgsector. Dit kan bijvoorbeeld door het onterecht declareren van zorgkosten, het vervalsen van medische gegevens en het leveren van zorg die niet wordt uitgevoerd of niet nodig is.

Verschijningsvormen

spookzorg

facturen

samen-
spanning

Zorgfraude kent de volgende verschijningsvormen:

• Spookzorg. Zorginstellingen of zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) declareren zorg die nooit is geleverd, bijvoorbeeld voor cliënten die geen hulp hebben ontvangen in de betreffende periode.
• Over-declareren. Er worden meer zorguren of duurdere behandelingen in rekening gebracht dan daadwerkelijk zijn geleverd door de zorgverlener.
• Pgb-fraude (Persoonsgebonden budget). Budgethouders of zorgverleners gebruiken het zorggeld voor privédoeleinden in plaats van zorg. Dit gebeurt soms met valse facturen of contante opnames voor cliëntactiviteiten.
• Het plegen van valsheid in geschrifte. Medische dossiers, zorgovereenkomsten of facturen worden vervalst om geld te ontvangen.
• Samenspanning. Een zorginstelling schakelt opzettelijk bevriende partijen in voor diensten tegen van tevoren afgesproken hoge kosten, waardoor er misbruik wordt gemaakt van zorggeld.