6.2 Psychosociale arbeidsbelasting
De A&O-deskundige is dé specialist op het gebied van PSA. PSA gaat over alle factoren in het werk die stress of psychische belasting kunnen veroorzaken. PSA heeft een grote impact op het welzijn van werknemers. Stress kan leiden tot psychische en fysieke klachten en is een belangrijke oorzaak van (langdurige) uitval.
Stress
Er zijn veel factoren die tot stress bij werknemers kunnen leiden. Bij PSA worden deze factoren verdeeld in enerzijds werkdruk en anderzijds ongewenst gedrag.
- Denk bij werkdruk aan de hoeveelheid werk die iemand in een bepaalde tijd moet verrichten. Maar bijvoorbeeld de organisatie van het werk, de collegiale samenwerking, of de stijl van leidinggeven hebben zeker zoveel invloed.
- Bij ongewenst gedrag moet je denken aan pesten, seksuele intimidatie, discriminatie, agressie en geweld. Komt ongewenst gedrag van collega’s of leidinggevenden, dan noem je het intern ongewenst gedrag. Maar het kan ook van derden komen, zoals bezoekers, klanten, patiënten of burgers. Dan noem je het extern ongewenst gedrag.
De Arbowet schrijft voor dat de werkgever beleid moet voeren om de gevolgen van PSA te voorkomen of te beperken. Dat betekent dat hij de risico’s in kaart moet brengen, een plan moet opstellen en uitvoeren om deze risico’s aan te pakken en de werknemers moet voorlichten.
Bewust
Gezien de grote nadelige gevolgen van PSA, zowel voor individuele werknemers als voor de organisatie, is het belangrijk dat je werkgever zich bewust is van de mate waarin PSA in de organisatie een rol speelt en wat hij eraan kan doen.
Zorgplicht
Om invulling te geven aan de zorgplicht op dit punt, kan de werkgever een beroep doen op de kennis en deskundigheid van de A&O-deskundige. De A&O-deskundige is de aangewezen specialist om te helpen de PSA-risico’s in kaart te brengen (zie ook paragraaf 6.6 over de RI&E), beleid te formuleren, leidinggevenden te trainen in het herkennen en oppakken van signalen, en bijvoorbeeld samen met de werknemers te komen tot gedragsregels en -afspraken.
Naast deze preventieve inzet kan de werkgever de A&O-deskundige ook inschakelen om onderzoek te doen en te adviseren als er sprake is van een hoge werkdruk of een ongezonde werksfeer.