6.3 Samenloop Wwft en sancties

risicobegrip

De Leidraad Wwft 2024 bevat geen afzonderlijk hoofdstuk over sanctiewetgeving, maar maakt wel duidelijk dat sanctierisico’s onderdeel vormen van het bredere risicobegrip binnen de Wwft. De wet schrijft niet expliciet voor dat een adviseur sanctielijsten moet raadplegen, maar verlangt wel dat wordt nagegaan of er omstandigheden zijn die kunnen wijzen op betrokkenheid bij gesanctioneerde landen of personen.

6.3.1 Screening

omkering 
bewijslast

De Leidraad benadrukt dat het gebruik van geautomatiseerde screeningssystemen, zoals banken dat doen, niet noodzakelijk is. Wel moet een adviseur kunnen uitleggen hoe hij vaststelt dat een cliënt niet handelt in strijd met sanctieregels. Een soort omkering van de bewijslast dus. Dat vraagt om beleid waarin aandacht is voor het risico dat cliënten via tussenpersonen of buitenlandse entiteiten sancties proberen te omzeilen.

Verscherpt onderzoek

identiteit

Sanctierisico geldt binnen de Leidraad als voorbeeld van een hoogrisicosituatie. In zulke gevallen moet een verscherpt cliëntenonderzoek worden uitgevoerd. Dat kan inhouden dat de belastingadviseur meer informatie moet inwinnen over onder meer:

• de herkomst van de gelden;
• de identiteit van buitenlandse partijen;
• de aard van de geleverde goederen of diensten.

In de meeste gevallen volstaat gezond verstand: redelijke vragen die passen bij de transactie.

6.3.2 Meldplicht geldt ook voor sanctieregels

overtreding

De meldplicht geldt ook voor transacties die mogelijk verband houden met een overtreding van sanctieregels. Je hoeft als adviseur dus niet aan te tonen dat daadwerkelijk een overtreding heeft plaatsgevonden. Zodra omstandigheden erop wijzen dat de cliënt betrokken kan zijn bij transacties met gesanctioneerde personen of entiteiten, of als geen overtuigende verklaring wordt gegeven voor risicovolle buitenlandse betalingen, ontstaat een meldplicht. De FIU-Nederland beoordeelt vervolgens of er een link is met sanctiewetgeving.

Zorgvuldigheid

onvoldoende naleving

Het negeren van signalen rond sancties kan sneller dan je misschien denkt worden gezien als onvoldoende naleving van de Wwft. Een belastingadviseur die niet doorvraagt waar dat wel op zijn plaats is, loopt dan ook het risico te worden aangesproken op gebrekkige cliëntcontrole. Het gaat niet om opzet, maar om zorgvuldigheid. Je moet als belastingadviseur kunnen laten zien dat je bewust hebt nagedacht over mogelijke risico’s en daarover een redelijke afweging hebt gemaakt.