6.4 Jurisprudentie
herkennen
aansprakelijk
Hoewel het sanctierecht vooral is ontwikkeld voor banken, exporteurs en logistieke ondernemingen, is de rode lijn in de rechtspraak ook relevant voor adviseurs. Zij moeten kunnen herkennen wanneer mogelijk sprake is van een overtreding van de Sanctiewet. Niet alleen degene die rechtstreeks handelt met een gesanctioneerde partij kan aansprakelijk zijn, maar ook wie bewust of verwijtbaar bijdraagt aan het verhullen van zo’n transactie.
Voorbeelden
Tot op heden zijn er geen praktijkvoorbeelden bekend van adviseurs die strafrechtelijk zijn veroordeeld vanwege hun betrokkenheid bij transacties met gesanctioneerde partijen.
Voorbeeld 1: Sancties omzeilen via derden
eind- bestemming
dividend- uitkering
In 2024 werd een onderneming veroordeeld wegens levering van luchtvaartonderdelen aan Rusland, wat in strijd is met Europese sancties. Op papier werden de onderdelen geleverd aan een onderneming in Tadzjikistan, maar de daadwerkelijke eindbestemming was Rusland. Ook werd gebruikgemaakt van tussenroutes via Servië en Turkije.
Handelspartners
tussen- personen
Voor adviseurs is relevant dat de omzeiling in deze zaak plaatsvond via tussenpersonen en schijnbedrijven in derde landen. De nieuwe afnemers verschenen pas nadat de sancties waren ingesteld en waren geen logische handelspartners. Dat is een signaal waarop moet worden doorgevraagd.
Bron: ECLI:NL:RBROT:2024:9672
Voorbeeld 2: Transacties met gesanctioneerden
In 2024 werd een onderneming vervolgd wegens dividenduitkeringen en terugbetalingen van leningen aan een Russische vennootschap waar een gesanctioneerd persoon achter zat. De zaak werd buitengerechtelijk afgedaan met een transactie.
aandeelhouder
Het Openbaar Ministerie (OM) schreef in zijn persbericht: “Verder vindt het OM dat sancties zijn omzeild door een poortwachter niet juist te informeren over de structuur achter de Russische aandeelhouder van de Nederlandse verdachte onderneming. Poortwachters hebben een belangrijke rol bij het voorkomen van sanctieovertredingen.”
Bron: om.nl, nieuwsbericht van 23 september 2024