4.4 Voorbeelden uit de jurisprudentie

Als adviseur kan en mag je helaas niet altijd blind vertrouwen op andere adviseurs. Dit blijkt uit een zaak die eind 2021 door het gerechtshof in Amsterdam is berecht (ECLI:NL:GHAMS:2021:3584).

4.4.1 Valse facturen om de belastingdruk te verlagen

trustkantoor

Het ging in deze zaak om een trustkantoor dat voor ondernemers entiteiten in belastingparadijzen had opgericht. Die entiteiten stuurden afroomfacturen naar de hoger belaste bedrijven van die ondernemers. Het ging om aanzienlijke bedragen, die ten laste van de hoog belaste winst werden gebracht, en die bij de ontvangende entiteit tot geen of een stuk lagere belastingheffing leidden. De facturen waren vals omdat er dienstverlening op stond vermeld die nooit was verleend. Ze dienden enkel tot het legitimeren van geldstromen en het doorsluizen van gelden.

nooit in beeld

doorvragen

Hoe kun je dit in de gaten krijgen? De winst wordt ineens een stuk lager door facturen van partijen die eerder nooit in beeld waren. Het eventuele antwoord van een cliënt dat het allemaal keurig is geregeld door een trustkantoor mag je niet als voldoende beschouwen. Je zult moeten doorvragen wat de verzender van de factuur dan precies heeft gedaan.

4.4.2 Valse facturen en geen melding doen

Een duidelijk voorbeeld dat een administratiekantoor alert moet zijn op valse facturen is de uitspraak van Rechtbank Amsterdam in 2019 (ECLI:NL:RBAMS:2019:8873).

Ongebruikelijke transacties

Het administratiekantoor in deze zaak had onder andere facturen verwerkt van een cliënt, die we voor het gemak hier Tefaks bv noemen. In de administratie zaten drie verkoopfacturen die betrekking hadden op verbouwingen van woningen. De facturen waren voldaan uit bouwdepots. Er waren echter geen inkoopfacturen voor bouwmaterialen en er was geen personeel betaald om die verbouwingen uit te voeren.

Bedrijfsactiviteiten

subjectieve indicatoren

doel

De bv hield zich volgens de Kamer van Koophandel bezig met handelsbemiddeling, organisatieadvies en een groothandel in consumentenartikelen. Het administratiekantoor werd verweten dat het geen melding had gedaan bij FIU-Nederland. De rechtbank overwoog dat er meerdere subjectieve indicatoren van ongebruikelijkheid aanwezig waren:

• De activiteiten pasten niet bij het doel van de onderneming, terwijl daarvoor geen voor de instelling acceptabele verklaring werd gegeven.
• Inkoopfacturen en personeelskosten ontbraken en betalingen werden voldaan uit bouwdepots. Er is een onverklaarbare discrepantie tussen geld en goederenstroom.

Onmogelijke transactie

gewerkte uren

onverklaarbare discrepantie

Hoewel Tefaks bv volgens het administratiekantoor maar 1 à 2 werknemers in dienst had, was er ook een factuur in de administratie verwerkt voor 360 gewerkte uren in twee weken. Er waren geen gegevens waaruit bleek dat in die korte periode een groot aantal uren waren gewerkt. Die transactie was dan ook feitelijk onmogelijk en had vragen moeten oproepen. Er is sprake van een onverklaarbare discrepantie tussen geld en goederenstroom, en dit is een transactie die door haar omvang niet alleen ongebruikelijk, maar feitelijk onmogelijk is.

Rol van leidinggevende

deskundigheid

De leidinggevende van het administratiekantoor verklaarde tijdens de rechtszaak dat zij op het moment van de verwerking van de transacties niet had onderkend dat deze ongebruikelijk waren. De rechtbank oordeelde dat zij dat had moeten zien: ‘Van verdachte mag een zekere deskundigheid worden verwacht van het terrein waarop zij zich begeeft.’

De leidinggevende had geen wetenschap van de ongebruikelijke transacties, maar dat vond de rechtbank irrelevant. Dit onderstreept het belang van alertheid op naleving van de Wwft-meldplicht.