2.3 Moderne vormen van witwassen
valse facturen
Witwassen beperkt zich allang niet meer tot contante stortingen en valse facturen. In de praktijk worden steeds complexere methoden gebruikt om illegale opbrengsten te verhullen. In deze paragraaf volgen veel voorkomende witwastechnieken die in nationale en internationale onderzoeken worden gesignaleerd.
Smurfing
opsplitsen
Een bekende witwastechniek is het opsplitsen van grote contante bedragen in vele kleine stortingen of overschrijvingen, vaak via meerdere rekeningen of tussenpersonen. Op deze manier probeert men onder de meldgrens te blijven en geautomatiseerde detectie door de bank te ontwijken.
Hawala bankieren en informele waardetransfers
verplaatsen van gelden
In informele geldtransfernetwerken (zoals het Hawala-systeem) wordt geld op basis van vertrouwen via vaak meerdere tussenpersonen verplaatst zonder fysieke verplaatsing van gelden. De ene tussenpersoon ontvangt contant geld, terwijl een ander het equivalent uitbetaalt in het buitenland. De administratie en afwikkeling vinden buiten het bancaire systeem plaats.
Hawala bankieren – hoewel zonder bankvergunning – wordt in de praktijk ook gebruikt voor het verplaatsen van legale tegoeden. Juist omdat dit buiten het bancaire systeem om gaat, leent deze vorm zich helaas wel goed voor witwassen.
Trade-based money laundering (TBML)
facturen
Internationale handel wordt ook vaak gebruikt om waarde te verschuiven via valse of gemanipuleerde facturen. De werkelijke betaling wordt verhuld door onder meer:
- over- of onderfacturering;
- fictieve leveringen;
- onjuiste hoeveelheden.
Cryptovaluta en digitale omgevingen
privacycoins
Illegale opbrengsten worden omgezet in cryptovaluta, vaak via contante aankopen en online exchanges. Daarna worden privacycoins, mixers of decentrale platforms gebruikt om herkomst en eigendom te verhullen. Vervolgens worden de middelen weer omgezet in reguliere valuta.
Gebruik van cash-intensieve ondernemingen
omzet
Horeca, autowasstraten of kleine detailhandels kunnen worden gebruikt om contant geld met illegale herkomst te mengen met legitieme omzet. De bedrijfsvoering lijkt op orde, maar de kasstromen zijn geflatteerd.
Vastgoed en luxe goederen
Vastgoed, kunst, sieraden, auto’s of jachten worden aangekocht met crimineel geld. De latere verkoop of verhuur daarvan levert schijnbaar legale inkomsten op.
Financiële markten en beleggingsvehikels
private equity
non-profit
Zogenoemde mirror trades en beleggingen in hedgefondsen of private equity worden ingezet om geld over grenzen te verplaatsen. De transacties hebben geen reële economische functie maar creëren de schijn van investeringen.
Misbruik van goede doelen en stichtingen
Donaties aan non-profitorganisaties kunnen worden gebruikt om geldstromen te legitimeren. De fondsen worden vervolgens doorgesluisd naar andere entiteiten of privébelangen.
Transactie- en betalingsverwerking (transaction laundering)
Een legitieme ondernemer verwerkt betalingen namens een illegale verkoper. Voor banken en betaalinstellingen lijkt het alsof de transacties gewone aankopen zijn.
Cash compensatie
contant loon
Bij cash compensatie verricht iemand die over veel contant geld beschikt contante betalingen namens een ander. Dat kan bijvoorbeeld contant loon zijn voor werknemers van de ander. Degene die contant uitbetaalt stuurt de ondernemer een factuur en die betaalt de factuur per bank. Op deze manier wordt het contante geld zakelijk verantwoord en omgezet in giraal geld. Cash compensatie is ook een methode om legale contanten om te zetten in giraal geld. Maar als het geld met criminele herkomst betreft, wordt het witwassen.