8.4 Arbeids- en vreemdelingenfraude
Arbeidsfraude en overtredingen van de Wet arbeid vreemdelingen komen regelmatig voor in sectoren als bouw, logistiek en horeca. Hoewel het vaak om bestuursrechtelijke overtredingen gaat, kunnen ze onderdeel zijn van bredere fraude- of witwasconstructies.
Voorbeeld: Filipijnse schoonmakers
loon- administratie
uitzendbureau
KvK- inschrijving
werkrooster
Een belastingadviseur begeleidt een schoonmaakbedrijf dat veel opdrachten uitvoert bij distributiecentra. In de loonadministratie ziet hij opvallend veel werknemers met buitenlandse namen, maar zonder volledig BSN of Nederlandse bankrekening. De lonen worden deels contant betaald en deels via een Filipijns uitzendbureau dat volgens de cliënt ‘alle papieren regelt’. Bij het opstellen van de jaarrekening merkt de adviseur het volgende op:
- De loonkosten zijn relatief laag ten opzichte van de omzet.
- Betalingen aan het Filipijnse uitzendbureau worden gedaan naar een privérekening in de Filipijnen.
- Het uitzendbureau heeft geen Nederlandse KvK-inschrijving.
- De werkroosters worden achteraf handmatig ingevuld, zonder handtekeningen van werknemers.
De cliënt verklaart dat het ‘zo beter werkt’ omdat buitenlandse werknemers vaak maar kort blijven en dat het uitzendbureau zorgt voor hun belastingzaken in eigen land.
Vreemdelingen zonder TWV
buitenlandse bureaus
urenstaten
Strafrechtelijk gezien is er mogelijk sprake van het laten werken van vreemdelingen zonder geldige tewerkstellingsvergunning (TWV). De belastingadviseur in dit voorbeeld had alert moeten zijn op:
- contante loonbetalingen of betalingen via derden (zoals buitenlandse bureaus);
- uitzendbureaus zonder registratie of KvK-inschrijving;
- gebrekkige personeelsdossiers of ontbrekende BSN’s;
- lage loonkosten in verhouding tot de bedrijfsomvang;
- betalingen naar buitenlandse rekeningen van natuurlijke personen in plaats van bedrijven;
- onlogische of niet-ondertekende urenstaten.
Signalen
Andere typische signalen zijn:
- werknemers zonder BSN of met herhaalde tijdelijke inschrijvingen;
- loonlasten die niet overeenkomen met de omvang van het werk;
- verschil tussen loonadministratie en werkelijk aantal werkenden op locatie.
De adviseur ziet dit vaak eerder dan de inspectie, simpelweg omdat hij de loonadministratie en aangiften verwerkt. Als contante betalingen of onlogische loonposten zichtbaar worden, is nader onderzoek noodzakelijk.