8.5 Verduistering uit een nalatenschap
erfbelasting
Belastingadviseurs krijgen regelmatig te maken met aangiften erfbelasting. Die kunnen relatief eenvoudig zijn als het wettelijk erfrecht wordt toegepast, maar ook gecompliceerder als legaten en ontervingen een rol spelen. Er kan bovendien onenigheid tussen de erfgenamen spelen. Het is in ieder geval zaak om goed naar waarderingen te kijken om te voorkomen dat de ene erfgenaam tekort wordt gedaan ten gunste van een ander.
Voorbeeld: kunstverzameling blijkt meer waard
testament
executeur
second opinion
Man en vrouw zijn gehuwd en hebben een zoon en een dochter. De man overlijdt, en als het testament wordt geopend, blijkt dat de zoon onterfd is. Hij eist zijn legitieme portie op. Moeder is executeur en laat zich bijstaan door haar belastingadviseur, die de man en de vrouw al jaren helpt met hun fiscale aangelegenheden. De man was een kunstverzamelaar en had diverse beelden, schilderijen en objecten. Moeder laat de collectie taxeren door een bevriende kunsthandelaar die de familie al jaren kent. Deze taxeert de collectie op € 50.000. Op basis daarvan wordt de legitieme portie van de zoon berekend. De adviseur krijgt echter signalen dat de collectie waardevoller zou kunnen zijn. De man had zijn kunstcollectie voor € 200.000 verzekerd. En een paar jaar voor zijn overlijden werd een vergelijkbaar werk van dezelfde kunstenaar geveild voor € 80.000. De adviseur vraagt om een second opinion van een gespecialiseerd taxateur. Die waardeert de collectie op € 180.000.
Taxatie
legitieme portie
verduisteren
Als in een casus als deze te laag is getaxeerd, leidt dat niet alleen tot een mogelijk te lage aanslag erfbelasting, maar ook tot het tekort doen van de onterfde zoon. De zoon krijgt immers slechts een legitieme portie, wat een geldbedrag is dat is gebaseerd op de waarde van de nalatenschap. De moeder en dochter krijgen in dit voorbeeld de goederen uit de nalatenschap, die dus mogelijk veel meer waard zijn dan waar de vordering van de zoon op is berekend. Hiermee ‘besparen’ zij niet alleen erfbelasting, maar verduisteren zij ook vermogen dat aan de zoon had moeten toekomen. De zoon had een hogere vordering toebedeeld moeten krijgen. Voordat de aangifte erfbelasting wordt opgesteld doet een adviseur er goed aan om te vragen om aankoopfacturen en te bezien of de taxatiegegevens voldoende deskundig zijn.
Als het vermoeden ontstaat van te lage waardering, is nader (Wwft-) onderzoek aangewezen. Als dat onderzoek erop duidt dat (veel) te laag is gewaardeerd, is een Wwft-melding het overwegen waard.