6.2 Fiscale en arbeidsrechtelijke gevolgen
holistische toets
geen rangorde
Bij de Belastingdienst is de ‘holistische toets’ van belang voor de vraag of iemand in loondienst werkt of zzp’er is. Dit houdt in dat álle feiten en omstandigheden in onderling verband beoordeeld moeten worden. De fiscus bekijkt de gezichtspunten dus in onderlinge samenhang. Er is geen rangorde of ‘zwaarte’ van punten en de intentie van de partijen is niet relevant, het gaat om de feitelijke uitvoering. Blijkt er sprake te zijn van schijnzelfstandigheid, dan moet de opdrachtgever loonheffingen inhouden en afdragen voor die werknemer. Ook krijgt de opdrachtgever te maken met naheffingen en mogelijk boetes (zie paragraaf 7.4).
De Hoge Raad heeft in 2025 naar aanleiding van prejudiciële vragen bevestigd dat de ondernemerscriteria net zo zwaar wegen als de andere omstandigheden bij de beoordeling of iemand als zzp’er of werknemer werkt (Hoge Raad, 21 februari 2025, ECLI (verkort): 319).
ontslag- bescherming
Voor de arbeidsrechtelijke beoordeling is de holistische toets van belang, omdat de werkende zijn werknemersrechten kan inroepen als sprake blijkt van een arbeidsovereenkomst. Denk bijvoorbeeld aan ontslagbescherming, loondoorbetaling bij ziekte en opname in de pensioenregeling.
Resultaat voor Deliveroo
Na afweging van alle omstandigheden van het geval, in onderlinge samenhang bekeken, kwam de Hoge Raad tot het oordeel dat de Deliveroo-bezorgers werknemers waren. De werknemers konden bij Deliveroo het achterstallige loon vorderen. Dit heeft ook gevolgen voor de belastingplicht, waardoor de fiscus kan naheffen. Zowel de Belastingdienst als de civiele rechter kunnen dus een oordeel vellen. Het kan zelfs zo zijn dat ze over dezelfde situatie een ander oordeel vellen. In de praktijk komt dat echter niet vaak voor.