U bent hier

OR & Medezeggenschap
…
Werken met zzp'ers7. Ontwikkelingen rond schijnzelfstandigheid
Voor OR & Medezeggenschap

7. Ontwikkelingen rond schijnzelfstandigheid

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier HR Rendement
Publicatiedatum: maart 2026

Is een ingehuurde zzp’er een echte zelfstandige of eigenlijk een werknemer? Dat is niet altijd duidelijk. In het Deliveroo-arrest uit 2023 heeft de Hoge Raad voor deze beoordeling diverse ‘gezichtspunten’ opgesomd. Ook liggen er wetsvoorstellen die meer duidelijkheid moeten bieden. Er is dus genoeg aan de hand rond dit thema. In dit hoofdstuk staan we stil bij de huidige stand van zaken rond (schijn)zelfstandigheid.

Al jaren is de overheid op zoek naar passend beleid om een helder onderscheid te maken tussen werknemers en zelfstandigen, en schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Maar hoe zijn we eigenlijk hier gekomen?

7.1 De Wet DBA

Door de jaren heen is steeds nieuwe wet- en regelgeving verschenen om schijnzelfstandigheid te bestrijden. Zo werd de Verklaring arbeidsrelatie (VAR) vanaf 2005 verstrekt door de Belastingdienst om zekerheid te geven over de fiscale en sociaalzekerheidsrechtelijke status van de werkrelatie tussen de opdrachtgever en de zzp’er. Met de Wet...

7.2 Modelcontracten en het handhavingsmoratorium

Vanaf mei 2016 konden (belangenorganisaties van) opdrachtgevers en opdrachtnemers (zzp’ers) hun overeenkomst voorleggen aan de Belastingdienst. Deze beoordeelde vervolgens (vooraf) of de overeenkomst voldeed aan de eisen van een overeenkomst van opdracht of niet. 7.2.1 Gebruik van modelovereenkomsten Daarnaast publiceerde de Belastingdienst...

7.3 De Wet VBAR

Als het aan de overheid ligt, komen er duidelijke wettelijke regels over de beoordeling van arbeidsrelaties. Dit moet het grijze gebied tussen werknemers en zzp’ers verkleinen. De overheid probeert al jaren schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Eind 2022 kondigde het toenmalige kabinet een aantal maatregelen aan, waarna ook het conceptvoorstel van...

7.4 Zachte landing bij handhaving

Na de afschaffing van de VAR in mei 2016 ontstonden er veel uitvoeringsproblemen en handhaafde de fiscus in de praktijk niet, tenzij sprake was van misbruik van de regeling. In dat geval kon de Belastingdienst correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen (met boetes) opleggen. Sinds 2025 is het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid...