6.4 Keuzevermogen

privékarakter

Vermogensbestanddelen die je niet uitsluitend voor zakelijke doeleinden gebruikt en die net zo min een uitgesproken privékarakter hebben, vallen onder het keuzevermogen. Dit houdt in dat je ‘binnen de grenzen der redelijkheid’ zelf kunt kiezen of je het vermogensbestanddeel volledig tot het privévermogen rekent of tot het ondernemingsvermogen.

6.4.1 Woon-werkpand: gemengd gebruik

woon-praktijkpand

De keuzemogelijkheid speelt bijvoorbeeld bij een pand dat je gedeeltelijk gebruikt voor jouw ondernemingsactiviteiten of beroepsdoeleinden en gedeeltelijk privé gebruikt, als woning. Denk aan een woon-winkelpand, een woon-praktijkpand of een agrarisch bedrijf met de woning op het terrein. Het betreffende pand wordt deels wel en deels niet gebruikt voor de onderneming. Dit heeft gevolgen voor de vermogensetikettering van het pand.

Definitie woon-werkpand

bedrijfs-
doeleinden

splitsing

Van een woon-werkpand is sprake zodra een niet te verwaarlozen gedeelte van het woonhuis van de ondernemer gebruikt wordt voor bedrijfsdoeleinden. Ook hier geldt de ondergrens van 10% van de woning voor de verplichte etikettering als privévermogen: bij een zakelijk gebruik van 10% of meer is sprake van een pand in gemengd gebruik. In het laatste geval moeten voor de uiteindelijke vermogensetikettering meerdere vragen worden beantwoord:

• Kan het woon-werkpand bouwkundig gesplitst worden in een woongedeelte en een bedrijfsgedeelte?
• Is een splitsing niet mogelijk, dan moet je je afvragen of het pand dan tot het privévermogen of tot het ondernemingsvermogen moet worden gerekend. Of moet het wellicht ‘administratief’ worden gesplitst in een privé- en een zakelijk deel?

Bouw, ligging en indeling

eigen ingang

rendabel

Bij een pand dat je bouwkundig en juridisch hebt gesplitst, ben je verplicht de afzonderlijke delen van een eigen vermogensetiket te voorzien en te verdelen in een ondernemingsdeel en een privédeel. Het staat je dus niet vrij om het gehele pand naar eigen wens volledig als ondernemings- dan wel privévermogen aan te merken. Je hebt dus geen keuzevrijheid, je móet splitsen. Bouwkundig splitsbaar hoeft overigens niet te betekenen dat het pand daadwerkelijk is gesplitst. Bepalend is dat het pand, zonder al te grote bouwkundige ingrepen, gesplitst kan worden waardoor een afzonderlijk te exploiteren woon- en ondernemingsdeel ontstaat. Een belangrijke eis voor een bouwkundige splitsing is dat het pand een eigen in- of opgang heeft en eigen voorzieningen, zoals een keuken en sanitair. De juridische splitsing is van ondergeschikt belang: een pand is bouwkundig splitsbaar als de verschillende onderdelen van het pand zelfstandig rendabel kunnen worden gemaakt. Oók al is een juridische splitsing niet mogelijk.

Gekocht voor bedrijfsuitoefening

Koop je een pand ten behoeve van jouw bedrijfsuitoefening, maar ga je een deel van het pand niet binnen de onderneming gebruiken, maar ga je daarin wonen, dan moet je deze exercitie ook doen.

6.4.2 Dienstbaar aan de onderneming

woongedeelte

Woon je zelf in het woongedeelte van het woon-werkpand, en heb je het pand aangekocht met het oog op de huisvesting van je onderneming, dan mag je het woongedeelte van het pand tot het keuzevermogen rekenen als dit gedeelte dienstbaar is aan de onderneming. Dat is bijvoorbeeld het geval als je vanuit je woning toezicht houdt op de onderneming. Denk aan de (bedrijfs)woningen bij de boerderij of het woon-praktijkpand van de huisarts:

• Het (eventueel splitsbare) ondernemingsgedeelte van de woning behoort tot het verplicht ondernemingsvermogen.
• Het woongedeelte behoort tot het keuzevermogen.

6.4.3 Bouwkundig niet splitsbaar

feitelijk gebruik

Kun je het woon-werkpand bouwkundig niet splitsen in een afzondelijk woon- en werkgedeelte, dan is het hele pand keuzevermogen. Je hebt dan drie mogelijkheden:

• Je rekent het hele pand tot jouw ondernemingsvermogen.
• Je rekent het hele pand tot jouw privévermogen.
• Je verdeelt het pand administratief, overeenkomstig het feitelijk gebruik, en rekent het pand voor een evenredig gedeelte toe aan het ondernemingsvermogen en aan het privévermogen.

Administratieve splitsing

overheersend

Bij de hiervoor genoemde keuzevrijheid geldt de volgende beperking:

• Is het privégedeelte van het woon-werkpand al te overheersend, dan mag je ten hoogste het deel van het pand dat je voor de onderneming gebruikt tot jouw ondernemingsvermogen rekenen.
• Omgekeerd mag je ten hoogste het gedeelte van het pand dat privé wordt gebruikt tot jouw privévermogen rekenen.

oppervlakte

De vraag of een bepaald gedeelte van het woon-werkpand overheersend is, moet je bepalen aan de hand van de oppervlakte en/of inhoud. Je mag sowieso altijd kiezen voor de administratieve splitsing.