4.4 Stemrecht bij OR-verkiezingen
mede- zeggenschap
in overleg
Er zijn nog meer gebieden waarop het voor de opdrachtgever kan lonen om zzp’ers te behandelen als een ‘gewone werknemer’. Dit geldt bijvoorbeeld ook als het gaat om medezeggenschap. Zzp’ers binnen een organisatie mogen vaak niet hun stem uitbrengen tijdens OR-verkiezingen. Zeker als een organisatie met relatief veel zzp’ers werkt, is het voor de ondernemingsraad (OR) misschien de moeite waard om dit in overleg met de bestuurder te heroverwegen.
4.4.1 Stem- en kiesrecht
passief kiesrecht
Bij het toekennen van stemrecht moet de OR zich aan de Wet op de ondernemingsraden (WOR) houden. De WOR verstaat onder werknemers: ‘personen die bij een organisatie werken op basis van een publieke aanstelling of een arbeidsovereenkomst’. Volgens artikel 6 WOR mogen werknemers die drie maanden of langer in dienst zijn zich kandidaat stellen (‘passief kiesrecht’) en hun stem uitbrengen (‘actief kiesrecht’) bij de OR-verkiezingen. Voor ingehuurde krachten gelden langere termijnen. Zij krijgen actief en passief kiesrecht als zij minimaal 18 maanden bij de inlenende organisatie werkzaam zijn.
4.4.2 Scheve vertegenwoordiging
Tijdens OR-verkiezingen kiezen werknemers een nieuwe OR. Het is de bedoeling dat de verschillende groepen arbeidskrachten in de organisatie zo goed mogelijk in de OR zijn vertegenwoordigd. Omdat werknemers met een arbeidsovereenkomst bijna altijd stemrecht hebben, bepalen zij voor een groot deel wie plaatsneemt in de OR. Dat zorgt voor een scheve vertegenwoordiging, terwijl de OR iedereen in de organisatie vertegenwoordigt.
4.4.3 Zzp’er aanmerken als werknemer
afspiegeling achterban
OR-reglement
terugbrengen naar nul
Lopen er veel zzp’ers rond in een organisatie en wil de OR een betere afspiegeling van de achterban binnen de OR, en daarmee dus een volledigere vertegenwoordiging? Het is dan voor de OR in overleg met de bestuurder mogelijk om in het OR-reglement af te wijken van de WOR. Zo kunnen de bestuurder en de OR besluiten om arbeidskrachten die geen arbeidsovereenkomst hebben (zoals zzp’ers) ook aan te merken als werknemers en hen stemrecht toe te kennen. Als het bevorderlijk is voor een goede toepassing van de wet in een organisatie, kan de OR in overleg met de bestuurder de werknemers ook al eerder stemrecht toekennen. Er geldt namelijk geen minimumtermijn voor het actief en passief kiesrecht. De OR mag de termijnen dus zelfs terugbrengen tot nul. In dat geval kunnen alle werknemers zich kandidaat stellen of stemmen voor de OR. De OR moet deze afwijkende kiesrechttermijnen vastleggen in het OR-reglement. Juist een langere kiesrechttermijnen hanteren, zodat de achterban de organisatie beter leert kennen voordat ze hun stem uitbrengen, is natuurlijk ook een optie.