4.2 Werkgerelateerde factoren
Bij werkgerelateerde factoren van werkstress kun je denken aan de hoeveelheid werk, maar ook aan de inhoud en de manier waarop het werk is georganiseerd.
4.2.1 Uitgebreid takenpakket
flexibiliteit
Tegenwoordig verwachten werkgevers steeds vaker veelzijdigheid en flexibiliteit van hun werknemers. Veel functies hebben een uitgebreid takenpakket. Voor een werknemer die graag afwisseling in zijn werk wil en over veel verschillende vaardigheden beschikt, is dat ideaal. Maar er zijn ook werknemers die in de stress schieten als hun takenpakket wordt uitgebreid. Als een werknemer de verantwoordelijkheden die bij zijn taken horen te zwaar vindt of als zijn taakomschrijving onduidelijk is, kan hij werkdruk gaan ervaren.
4.2.2 Harde deadlines
Iedere werknemer heeft weleens het gevoel dat hij een race tegen de klok voert om het werk af te krijgen. Als een werknemer continu onder hoge tijdsdruk moet werken om harde deadlines te halen, gaat het vroeger of later een keer mis.
Zeker als het om zware opdrachten gaat en er tussen de deadlines weinig tijd zit om pauze of rust te nemen, kan de werkdruk ineens hoog oplopen.
4.2.3 Drukte spreiden
autonomie
vrijheid
Werknemers die veel autonomie hebben in de uitvoering van hun taken, ervaren minder snel werkdruk. Dit komt omdat ze veel meer ruimte hebben om zelfstandig het werk in te delen. Hierdoor kunnen ze zelf de drukte spreiden. Ze kunnen bijvoorbeeld zelf bepalen welke taken ze op welk moment uitvoeren. Ook de vrijheid om procedures aan te passen en taken te delegeren, bevordert de belastbaarheid.
Autonomie
kwaliteitseis
Autonomie heeft overigens weinig effect op de werkdruk als de kwaliteitseisen te hoog zijn. Werknemers kunnen dan wel gaan schuiven met taken, maar daarmee verdwijnt de druk om aan de hoge verwachtingen te voldoen niet.
Krappe arbeidsmarkt zorgt voor meer werk(stress)
Krapte op de arbeidsmarkt kan ertoe leiden dat de organisatie vacatures niet kan invullen. Dit heeft vaak tot gevolg dat hetzelfde werk door minder mensen moet worden gedaan. Voor werknemers die moeite hebben met grenzen aangeven is dit extra uitdagend. De OR kan dit soort zaken signaleren en samen met de bestuurder nadenken over geschikte maatregelen.
4.2.4 Hybride werken
bereikbaar
Zoals in hoofdstuk 3 ook al kort aan bod kwam, heeft de overstap op hybride werken bij veel werknemers gezorgd voor een betere werk-privébalans en dus voor minder werkstress. Toch zijn er ook werkstressrisico’s bijgekomen. Zo kunnen werknemers het gevoel hebben dat ze continu bereikbaar moeten zijn, waardoor ze mentaal moeilijker loskomen van het werk. Ook kunnen werk en privé meer door elkaar heen gaan lopen, omdat door het thuiswerken de grenzen tussen werk en privé zijn vervaagd.
Informatiestress
online
Door de grote hoeveelheid mails die werknemers binnen krijgen en het grotendeels online werken, kan er bij werknemers informatiestress ontstaan. Een werknemer wordt dan belast met een zo grote hoeveelheid aan informatie dat hij dit niet meer goed kan verwerken en gebruiken. Als hier bij komt dat werknemers door hybride te werken ook met hun collega’s online communiceren en een groot deel van de vergaderingen online zijn, kan dit zorgen voor meer stressklachten.
Minder bevlogen
binding
Het regelmatig(er) thuiswerken kan er ook voor zorgen dat werknemers de binding met de organisatie verliezen en minder sociale steun ervaren. Dit is een risico, want het contact met collega’s kan juist een belangrijke buffer zijn tegen werkstress. Ook ontvangen werknemers die thuiswerken over het algemeen minder vaak feedback van de leidinggevende of collega’s. Dit kan weer zorgen voor meer onduidelijkheid bij werknemers over hun taken, wat een belangrijke bron kan zijn van werkstress. Ook kan het gebrek aan (positieve) feedback ervoor zorgen dat werknemers minder bevlogen zijn.
Geen pauze
bewegen
Verder kan (regelmatig) thuiswerken ervoor zorgen dat werknemers onvoldoende of geen pauzes nemen en te weinig bewegen. Werknemers brengen door thuiswerken makkelijker een hele dag zittend door, terwijl beweging juist kan helpen bij het reduceren van werkstress.
Gedeeltelijk thuiswerken vaak positief effect
bereikbaarheid
Ondanks de nadelen blijkt gedeeltelijk thuiswerken voor veel werknemers een positief effect te hebben op de ervaren werkstress. Het is dan wel belangrijk dat er duidelijke afspraken zijn over de bereikbaarheid van werknemers. Ook is het goed om werknemers te betrekken bij de afspraken die de organisatie over thuiswerken maakt en hierbij rekening te houden met persoonlijke voorkeuren.