4.3 Persoonlijke factoren
Persoonsgebonden factoren zijn veel moeilijker te beïnvloeden dan oorzaken op organisatie- of werkvlak. De OR kan immers weinig veranderen aan het karakter van een werknemer of zijn thuissituatie. Maar om werkdrukproblemen beter te begrijpen of te zien aankomen, is het wel nuttig om te weten welke persoonlijke factoren een rol spelen.
4.3.1 Energie aanvullen
Deadlines, chaos en werken in hoog tempo: het vreet allemaal energie. Die energie kan een werknemer weer even aanvullen tijdens de lunch- en koffiepauzes. Ook ’s avonds thuis kan hij weer even bijtanken.
herstelvermogen
Hoe snel een werknemer na een drukke werkdag of -week weer vol energie aan de slag gaat, hangt af van zijn herstelvermogen. Jonge, fitte werknemers herstellen meestal sneller dan ouderen of werknemers met gezondheidsproblemen. Ook de duur en ernst van de belasting spelen mee: van één drukke dag is een werknemer na een avondje wel bijgekomen, maar na een paar drukke maanden is het tijd om op vakantie te gaan.
4.3.2 Karakter
karaktereigenschap
De ene werknemer is gevoeliger voor stress dan de andere. Werknemers die sneller last van stress krijgen, hebben vaak bepaalde karaktereigenschappen. Voor hen geldt vaak dat ze perfectionistisch zijn, moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen en een groot verantwoordelijkheidsgevoel hebben. Ook zijn ze vaak prestatiegericht en ambitieus.
4.3.3 Privéomstandigheden
privéprobleem
Het belang van een goede werk-privébalans kwam al eerder aan bod. Heeft een werknemer te maken met privéproblemen, dan kan die balans nog weleens doorslaan naar de privékant. Een werknemer die in echtscheiding ligt of net een familielid heeft verloren, neemt zijn zorgen daarover logischerwijs ook mee naar het werk.
4.3.4 Opleiding en ervaring
niveau
Ook opleiding en werkervaring zijn belangrijke factoren bij werkstress. Een werknemer die werk verricht boven zijn niveau, kan een torenhoge werkdruk ervaren. Ook ervaring speelt een rol: iemand die direct na zijn afstuderen bij een organisatie komt werken, kan door gebrek aan werkervaring extra onzeker zijn over deadlines, de kwaliteit van zijn werk of onverwachte situaties.
Geen waardering voor het harde werk
burn-out
De werknemers die last krijgen van werkstress, zijn vaak de hardwerkende collega’s die te weinig waardering krijgen voor hun prestaties en te bescheiden zijn om anderen hierop te wijzen. Het werkt nu eenmaal ontmoedigend om veel tijd en energie in het werk te steken, terwijl de bestuurder dat niet lijkt op te merken of dat vanzelfsprekend vindt. Een werknemer die altijd enorm zijn best doet, kan zich gestrest gaan voelen als hij daar onvoldoende waardering voor krijgt. En dan kan al dat harde werken uiteindelijk leiden tot overspannenheid of een burn-out.