8.2 Meetinstrumenten
meten
Het vaststellen van de werkdruk hoort thuis op het bordje van de bestuurder. Wil hij de werkdruk meten, dan kan hij zelf een vragenlijst opstellen. Maar voor het uitvoeren van een risico-inventarisatie kan de bestuurder ook instrumenten gebruiken die hiervoor speciaal zijn ontworpen.
8.2.1 Vragenlijsten
vragenlijst
De Sneltest Werkdruk van FNV is een snelle en overzichtelijke vragenlijst waarmee de bestuurder de werkdruk in de organisatie kan meten. Hierover las je al in hoofdstuk 6 (zie kader ‘Praktische hulpmiddelen over werkstress’ op pagina 59).
Work Ability Index
werkvermogen
Een andere vragenlijst waarvan de organisatie gebruik kan maken bij het uitvoeren van de risico-inventarisatie is de Work Ability Index (WAI). Dit praktische instrument richt zich niet alleen op werkdruk, maar brengt in bredere zin het werkvermogen van werknemers in kaart. De resultaten zijn te gebruiken als leidraad om de duurzame inzetbaarheid van werknemers te verbeteren. De WAI is snel en eenvoudig in te vullen. De WAI geeft ook inzicht in het toekomstige werkvermogen van werknemers. De bestuurder kan er dus de inzetbaarheid van de achterban op de lange termijn mee voorspellen.
Individueel
knelpunt
Uiteraard kan de bestuurder alle werknemers of een bepaalde afdeling de WAI-vragenlijst voorleggen en zo inzicht krijgen in werkdrukproblemen in de organisatie. Maar ook een individuele medewerker kan de Work Ability Index invullen om zijn persoonlijke knelpunten te ontdekken.
De resultaten van de WAI bieden goede aanknopingspunten om ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid onder werknemers te beperken of te voorkomen. Aan het gebruik van dit instrument zijn wel kosten verbonden.
8.2.2 Informatie rangschikken
filteren
Zijn de antwoorden binnen, dan ben je er natuurlijk nog niet. Want hoe filtert de OR de belangrijkste informatie uit die enorme berg aan gegevens? Om een lijn te ontdekken in de resultaten, is het allereerst zaak dat je gaat rangschikken. Je kunt de antwoorden op verschillende manieren ordenen, bijvoorbeeld op afdeling, werkinhoud en functiezwaarte. Door afdelingen of functies met elkaar te vergelijken, zie je al snel waar werknemers de meeste werkstress ervaren en waar dus actie nodig is.
Oorzaak
subjectief
Vervolgens is het zaak om de oorzaak van de werkstress te achterhalen. Dit kan bijvoorbeeld een recente reorganisatie op de afdeling, onderbezetting, een gewijzigde werkmethode, maar bijvoorbeeld ook communicatieproblemen tussen de werknemers en hun leidinggevende zijn.
Besef van gevaar werkstress is noodzakelijk
Werkdruk is een subjectief begrip. Hetzelfde geldt voor de uitkomsten van een meting. Maar om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van werkdrukproblematiek in de organisatie, is het belangrijk dat werknemers inzien hoe belangrijk het is om werkstress te bestrijden. Als ze beseffen hoe groot het gevaar van werkstress is, zijn ze eerder bereid aan een onderzoek mee te werken. De OR kan hier een belangrijke rol in spelen.