1.2 Wanneer kies je voor een zzp’er?

screening

kosten-
besparing

flexconstructie

Op het moment dat er vraag naar arbeid ontstaat, kan een organisatie ervoor kiezen om een zzp’er in te huren in plaats van een vaste of tijdelijke werknemer. De motieven voor de inzet van een zzp’er kunnen – volgens een onderzoek van het CBS in samenwerking met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) – grofweg in vier categorieën worden ingedeeld:

• tijdelijke of onzekere behoefte aan (extra) personeel;
• screening voor een vast dienstverband: het kan zijn dat de kwaliteit van de werknemer niet goed is in te schatten en de wettelijke proefperiode te kort is om een goede inschatting te kunnen maken;
• kostenbesparing en risicomijding;
• de arbeidskracht (die vaak over zeer gewilde schaarse vaardigheden beschikt) heeft zelf een voorkeur voor een flexconstructie, omdat hij via die weg bijvoorbeeld een hogere beloning kan uitonderhandelen dan via een baan als werknemer.

1.2.1 De zzp’er en de sociale zekerheid

werknemersverzekeringen

Werknemers genieten vooral sociaalrechtelijk bescherming, terwijl de voordelen voor de zzp’er vooral in de fiscale sfeer liggen. Het onderscheid tussen werknemer en zelfstandige geldt in het algemeen binnen het socialezekerheidsrecht. De verzekerings- en premieplicht van de werknemersverzekeringen is verbonden aan het verrichten van arbeid in dienstbetrekking.

Rechten

arbeids-
ongeschikt

De zzp’er is in principe zelf verantwoordelijk voor zijn inkomen bij verlies van werk, ziekte of arbeidsongeschiktheid, terwijl een werknemer recht heeft op:

• een werkloosheidsuitkering (Werkloosheidswet);
• loondoorbetaling bij ziekte;
• een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) na twee jaar ziekte bij minimaal 35% arbeidsongeschiktheid.

1.2.2 Verschil in belastingheffing werknemer en zzp’er

dienst-
betrekking

De inkomstenbelasting onderscheidt drie vormen van bronnen van inkomen:

• loon uit dienstbetrekking (werknemer);
• winst uit onderneming;
• inkomsten uit overig werk.

In dit themadossier beperken wij ons tot de eerste twee vormen: de werknemer versus de ondernemer/zzp’er.

Fiscale verschillen

volks-
verzekeringen

aftrekposten

De fiscale behandeling van deze twee groepen kenmerkt zich door twee elementaire verschillen:

Inkomen

Dit bij elkaar opgeteld zorgt ervoor dat een zzp’er onderaan de streep, netto meer overhoudt bij een gelijk bruto-inkomen dan een werknemer. Daar staat weer tegenover dat de zzp’er:

• zelf verantwoordelijk is voor onder meer zijn pensioenvoorziening;
• moet investeren in gereedschap en materialen;
• zelf maatregelen moet treffen voor inkomens- en ondernemersrisico (zie hoofdstuk 5).