9.1 Strategische OR
thema’s
De laatste tien jaar is er veel aandacht voor de ontwikkeling van een strategische OR. Maar wat houdt een strategische OR in? Het gaat hier dan vaak over twee invalshoeken:
- strategische onderwerpen (de thema’s voor de OR);
- een strategische rol voor de OR (de positie van de OR).
9.1.1 Strategische onderwerpen
overleg
In toenemende mate hebben ondernemingsraden invloed gekregen op strategische onderwerpen in de organisatie. Je kunt hierbij denken aan onderwerpen die grote impact hebben en op lange termijn spelen, zoals het milieubeleid, de duurzame inzetbaarheid van het personeel, de inzet van AI, arbeidsmarktkrapte, een andere dienstverlening van de organisatie (verandering van koers) en diversiteit. Dit zijn onderwerpen die voor een langere periode de aandacht vragen en waar de OR en de bestuurder vaker overleg over zullen voeren. Dit zijn ook typisch onderwerpen voor het zogenoemde artikel 24-overleg over de algemene gang van zaken in de onderneming.
Als jullie OR tijdig wordt geïnformeerd, kun je meedenken over mogelijke toekomstscenario’s: hoe bereid je de organisatie daarop voor en hoe werk je als OR, bestuurder, toezichthouder en andere spelers het beste samen?
9.1.2 Strategische positie
adviesrecht
opsplitsen
Dit soort onderwerpen vragen wel om een andere inzet van de OR én de bestuurder. De OR zal zich actief moeten opstellen. Vraag regelmatig aan de bestuurder welke ontwikkelingen er zijn en zorg ervoor dat je bijtijds wordt geïnformeerd. Voor de bestuurder houdt dit in dat hij zorgt dat hij bij belangrijke ontwikkelingen zijn OR goed meeneemt. Voor veel van dit soort vraagstukken zal de OR formeel adviesrecht hebben. De bestuurder doet er dan goed aan om de OR al vooraf over de formele adviesaanvraag te informeren. Dit vergroot de kans dat het adviestraject soepeler en sneller verloopt. Bij grotere en complexere vraagstukken kan de bestuurder er ook voor kiezen om de adviesaanvraag in stukken op te splitsen. Bijvoorbeeld in een planningsdeel en een implementatiedeel. Dit heeft het voordeel dat het besluitvormingsproces beter behapbaar blijft en dat de organisatie mogelijk sneller vooruit kan.
Stakeholders
Afhankelijk van het onderwerp kan het verstandig zijn om ook met andere belanghebbenden (de ‘stakeholders’) in gesprek te gaan. Dit kunnen werknemers, klanten, leveranciers, vakbonden of de brancheorganisatie zijn, maar bijvoorbeeld ook patiënten of omwonenden.
Soms kiest een organisatie voor een kleinere OR, die zich specifiek richt op strategische onderwerpen. Vaak heeft een kern-OR een aantal commissies of themagroepen (een schil-OR) onder zich, die andere vraagstukken oppakken (meer operationele onderwerpen).