U bent hier

OR & Medezeggenschap
…
Vormen van medezeggenschap9. Houd medezeggenschap actueel9.4 Kiezen van de juiste structuur
Voor OR & Medezeggenschap

9.4 Kiezen van de juiste structuur

Dit artikel is eerder verschenen als Themadossier OR Rendement
Publicatiedatum: mei 2026

achterban

zeggenschap

omvang

korte lijnen

Zowel de OR als de bestuurder kunnen een (nieuwe) structuur voor de medezeggenschap voorstellen. Belangrijk is om hier in elk geval gezamenlijk op te trekken. Je doet er goed aan om ook de achterban erbij te betrekken. De volgende uitgangspunten kunnen richting geven bij het kiezen van een passende structuur voor de medezeggenschap:

  • De ondernemingsraad is de basis. De WOR geeft de OR de sterkste positie. COR- en GOR-leden zijn óók lid van de OR. Dat geldt (deels) ook voor commissies, waarbij de OR de bevoegdheden van de commissie bepaalt.
  • Medezeggenschap volgt zeggenschap. Organiseer de medezeggenschap op het hoogste organisatie- en beslisniveau. Belangrijk daarbij is dat de OR daar een positie heeft waar de raad invloed kan uitoefenen. Zoek hierbij voldoende aansluiting bij de structuurveranderingen in de organisatie, zoals het werken in netwerken, flexibele structuren en matrixen.
  • Passende omvang OR. De grootte van de OR beweegt mee met de groei of krimp van de organisatie. De WOR geeft als richtlijn dat een organisatie van 50 tot 100 werknemers een raad heeft van vijf leden.
  • Er kan er maar één bevoegd zijn. Als een organisatie meer medezeggenschaporganen heeft, krijgt één daarvan een onderwerp voorgelegd. Anders zou er verwarring ontstaan als bijvoorbeeld de COR anders beslist dan een OR.
  • Korte lijnen met de achterban. De werknemers kiezen de leden van de OR. Het is daarom van belang dat de afstand tussen de medezeggenschap en achterban niet te groot wordt. Bij een grotere en/of complexere organisatie kan het van waarde zijn om meer ondernemingsraden te hebben of om te werken met onderdeelcommissies.

Juiste moment om structuur te wijzigen

zittingsperiode

Wil je naar een andere medezeggenschapsstructuur? Doe dat dan rond het moment van de OR-verkiezingen. Zo kun je ervoor zorgen dat de structuur aansluit bij de huidige situatie. Het veranderen van de structuur gedurende een zittingsperiode is formeel niet toegestaan. Plan ook een moment in om de (nieuwe) structuur met elkaar te evalueren en waar nodig bij te stellen.

Stappenplan

analyse

koers

wettelijk

invoeren

Hoe kun je als OR komen tot een nieuwe medezeggenschapsstructuur? Onderstaand stappenplan kan je daarbij helpen. Je kunt hierbij de hulp inroepen van een (externe) adviseur, de HR-afdeling en/of de ambtelijk secretaris.

  • Analyse (beeldvorming). Wat zijn redenen en uitgangspunten voor een andere medezeggenschapsstructuur? De OR brengt in beeld waar de medezeggenschap nu staat en wat de gewenste koers is. Belangrijk is om deze ook te delen met de bestuurder, werknemers en eventueel ook de HR-afdeling.
  • Opties medezeggenschapsstructuur. De OR zet de verschillende mogelijke structuren op een rij en geeft daarbij zowel de wettelijke als de praktische mogelijkheden aan. Maar kijk vooral welke structuur het beste past voor je organisatie.
  • Besluit. Aan de hand van de mogelijkheden en de voor- en nadelen, maakt de OR een afgewogen keuze. De OR motiveert de keuze en benoemt ook randvoorwaarden.
  • Invoeren structuur. De OR maakt een plan om de nieuwe structuur in te voeren: wat gaat wanneer plaatsvinden? Wat zijn de kosten?
  • Evaluatie. Plan ook meteen een evaluatiemoment in met de stakeholders. Werkt de nieuwe structuur naar wens?

    • Aanpassen OR-reglement

    Als je kiest voor een andere medezeggenschapsstructuur, moet je ook het reglement updaten (artikel 8 WOR). Stel dat de organisatie een ontwikkeling maakt van één naar meerdere ondernemingsraden met een overkoepelende OR, dan heeft dat bijvoorbeeld effect op de samenstelling en de werkwijze van de raad. Informeer de bestuurder altijd over wijzigingen in het reglement.

    Toekomst

    meebewegen

    Er zijn in Nederland volop mogelijkheden om als OR stevig in het zadel te zitten. Hoe groot de rol en invloed is van jullie OR, hangt vooral af van hoe proactief jullie OR zich opstelt en op welke manier jullie OR meebeweegt met ontwikkelingen. Zorg voor een passende structuur en geef aandacht aan thema’s die er nu toe doen. Trek hierin samen op met je bestuurder.