U bent hier

OR & Medezeggenschap
Vormen van medezeggenschap2. Medezeggenschap in de kleine organisatie

2. Medezeggenschap in de kleine organisatie

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier OR Rendement
Publicatiedatum: mei 2026

Een OR is veruit de bekendste vorm van medezeggenschap. Bij minstens 50 werknemers is het oprichten van een OR verplicht. Maar ook voor kleinere organisaties zijn er verschillende vormen van inspraak mogelijk, bijvoorbeeld een personeelsvergadering en een personeelsvertegenwoordiging. Deze vormen zijn minder bekend dan de OR. Terwijl er in Nederland natuurlijk ook kleine organisaties zijn, waar het hebben van inspraak en invloed van groot belang is.

formeel

Een personeelsvergadering (PV) en de personeelsvertegenwoordiging (PVT) klinken misschien vrijblijvend, maar zijn dat zeker niet. Hoe die formeel vorm kunnen krijgen, staat in artikel 35b, c en d van de WOR. Deze kleine medezeggenschapsvarianten hebben minder bevoegdheden dan de OR, maar ze bieden werknemers diverse mogelijkheden om invloed uit te oefenen. Maar hoe kom je tot een passende vorm van medezeggenschap voor jouw organisatie?

Soms hebben kleine organisaties toch een OR. In bepaalde gevallen kiest een organisatie er zelf voor om vrijwillig een OR op te zetten en soms is het een verplichting vanuit de cao, zie ook paragraaf 2.3.

Inspraak

inspraak

Hoewel de WOR vaak wordt geassocieerd met de OR, geldt de wet nadrukkelijk ook voor kleinere organisaties. De wet beschrijft niet alleen wanneer een OR verplicht is, maar regelt juist ook de rechten en plichten rond andere vormen van medezeggenschap. Daarmee is inspraak geen vrijblijvende keuze, maar een wettelijk verankerd onderdeel van goed bestuur. Voor bestuurders en werknemers in kleine organisaties betekent dit dat zij niet alleen ruimte, maar ook de verantwoordelijkheid hebben om de medezeggenschap zorgvuldig en passend te organiseren.

Organisaties met meer dan tien werknemers die geen OR of PVT hebben, zijn verplicht om een personeelsvergadering te organiseren. De bestuurder moet dit minimaal twee keer per jaar onder werktijd doen of vaker als een kwart van de werknemers hierom vraagt (artikel 35b WOR). De PV biedt werknemers de ruimte om rechtstreeks met de bestuurder in...
Als een organisatie geen OR heeft, maar wel minimaal tien werknemers, kan de bestuurder een personeelsvertegenwoordiging instellen. De PVT is verplicht als de cao dit voorschrijft of als ten minste de helft van de werknemers de bestuurder schriftelijk verzoekt om een PVT in te stellen (artikel 35c WOR). De bestuurder moet dan binnen drie maanden...
Organisaties met minder dan 50 werknemers zijn volgens de WOR niet verplicht om een ondernemingsraad in te richten. Toch kan een OR in kleinere organisaties een waardevolle vorm van medezeggenschap zijn. De WOR biedt de mogelijkheid om vrijwillig een OR op te zetten, maar een OR kan ook verplicht zijn op basis van afspraken die in de toepasselijke...
Voor een goed functionerende medezeggenschap is het belangrijk dat werknemers voldoende tijd en middelen krijgen om zich voor te bereiden op de personeelsvergadering of om hun rol als lid van de PVT uit te oefenen. De WOR geeft hiervoor enkele basisafspraken. 2.4.1 Tijdig voorbereiden en informeren Werknemers moeten de PV kunnen bijwonen onder...
In kleine organisaties is medezeggenschap vaak minder formeel georganiseerd dan in grotere organisaties. De lijnen zijn kort, iedereen kent elkaar en het overleg verloopt soms vanzelfsprekend. Juist daarom is het belangrijk om bewust stil te staan bij de inrichting van de medezeggenschap. Onderstaande do’s en don’ts helpen werknemers om hun rol in...
In dit hoofdstuk stond de medezeggenschap in kleine organisaties centraal. Als een organisatie groeit en de grens van 50 werknemers bereikt, verandert ook het wettelijke kader. De OR wordt dan verplicht en krijgt een formelere rol binnen de organisatie. In hoofdstuk 3 staat de medezeggenschap in de middelgrote organisatie centraal. Daar wordt...