9.2 Werk-privébeleid
initiatiefrecht
Een goed werk-privébeleid kan helpen bij het reduceren van werkstress. De OR kan op basis van het initiatiefrecht (artikel 23 WOR) met de bestuurder in gesprek gaan over dit onderwerp en hem aansporen om dit op papier te zetten. In het werk-privébeleid zet de bestuurder alle regelingen, voorwaarden en afspraken met betrekking tot de werk-privébalans op een rij. Dit zorgt voor meer duidelijkheid.
9.2.1 Wetgeving
verlofregeling
De overheid vindt het belangrijk dat werknemers de kans krijgen om arbeid en zorg met elkaar te combineren. Daarom heeft de overheid allerlei wetten in het leven geroepen, zoals de Wet arbeid en zorg (WAZO), waarin alle verlofregelingen staan, en de Wet flexibel werken. Daarnaast zijn er de meer algemene principes van de zorgplicht en het goed werkgeverschap die werkgevers verplichten om werknemers de gelegenheid te bieden werk en privé goed te combineren.
Goed werkgeverschap, goed werknemerschap
privécrisis
De bestuurder moet zich als een goed werkgever gedragen, maar daar staat tegenover dat de werknemer zich als een goed werknemer moet gedragen. De bestuurder hoort daarom met werknemers mee te denken in het vinden van een oplossing bij een privécrisis en doet niet moeilijk als ze verlof aanvragen om dit te ondervangen. Maar het betekent ook dat de bestuurder van een werknemer mag verwachten dat hij zijn uiterste best doet om knelpunten in zijn privéleven op te lossen zonder dat zijn werk of de organisatie daaronder te lijden heeft.
9.2.2 Verlofvormen in de WAZO
Om de mogelijkheid om verlof in zorgsituaties op te kunnen nemen niet af te laten hangen van de goede wil van de werkgever, is het recht op een aantal vormen van verlof wettelijk vastgelegd. Deze wettelijke verlofregelingen zijn terug te vinden in de Wet arbeid en zorg (WAZO).
Verlofregelingen
geboorteverlof
De WAZO omvat de volgende verlofregelingen:
- zwangerschapsverlof en bevallingsverlof;
- geboorteverlof en aanvullend geboorteverlof;
- adoptie- en pleegzorgverlof;
- ouderschapsverlof;
- calamiteiten- en ander kort verzuimverlof;
- kortdurend zorgverlof;
- langdurend zorgverlof.
verlofvorm
In de WAZO staat wanneer een werknemer recht heeft op welke verlofvorm, hoelang dit verlof duurt en of hij recht heeft op (gedeeltelijke) loondoorbetaling.
9.2.3 Wet flexibel werken
Voor een goede combinatie van werk en privé zijn flexibele werktijden vaak onontbeerlijk. Zieke kinderen en ouders houden zich nu eenmaal niet keurig aan kantoortijden. De Wet flexibel werken is erop gericht hierbij te ondersteunen.
Verzoek
werktijden
zwaarwegend bedrijfsbelang
Deze wet geeft werknemers het recht de werkgever te verzoeken om een andere arbeidsduur, andere werktijden of een andere werkplek. Werknemers moeten dan wel in principe minimaal een half jaar in dienst zijn. Werkgevers mogen dit verzoek alleen afwijzen als er sprake is van een zwaarwegend bedrijfsbelang. Zo mag de bestuurder het verzoek weigeren als er onvoldoende personeel is om het werk op te vangen. Voor het weigeren van een verzoek om op een andere werkplek te werken is geen zwaarwegend belang nodig, maar de werkgever moet dit wel kunnen motiveren.
De wettelijke regelingen bieden niet in alle gevallen gelijk een duidelijke oplossing. In sommige situaties moet de bestuurder zorgen voor maatwerk en samen met de werknemer bespreken hoe zij dit willen oplossen.