3.3 Evenwicht tussen werk en privé
privéleven
Met alleen de drukte op de werkvloer in de gaten houden, is de OR er nog niet. Er zijn namelijk andere factoren waar je rekening mee moet houden bij het inschatten van de belasting van de achterban: het privéleven.
3.3.1 Thuissituatie
Het privéleven van werknemers kan een enorme invloed hebben op de mate waarin ze werkdruk en -stress ervaren. Terwijl de één na werktijd op de bank ploft en tijd voor zichzelf neemt of gaat sporten, gaat bij de ander de drukte thuis gewoon door: de kinderen moeten van school gehaald worden of naar de sportclub, er moet eten op tafel komen of ze doen vrijwilligerswerk. Als een werknemer er niet aan toe komt om na drukke werkdagen thuis goed tot rust te komen, is de kans groot dat het een keer fout gaat.
3.3.2 Werk mee naar huis
loslaten
Een andere reden dat een werknemer moeite heeft om na werktijd tot rust te komen, is dat hij het werk ‘mee naar huis neemt’. Dit betekent niet per se dat hij letterlijk thuis nog aan het werk gaat – hoewel ook dat voor de lange termijn niet wenselijk is – maar dat hij het werk geestelijk niet (helemaal) kan loslaten. Dit kan komen doordat heftige gebeurtenissen door zijn hoofd blijven spoken. Of hij maakt zich zorgen over al het werk dat hij de volgende dag moet doen.
Piekeren over het werk kan uiteindelijk werkstress opleveren. Werknemers die ook na werktijd met het werk in hun hoofd blijven zitten, lopen meer risico op stressklachten dan collega’s die bij thuiskomst wel de knop omzetten.
3.3.3 Privézaken op het werk
balans
Andersom kan het voorkomen dat een werknemer privéproblemen meeneemt naar het werk. Iedere werknemer heeft weleens tijdelijk meer moeite om zich te concentreren omdat hij zich zorgen maakt over een lastige situatie thuis. Maar soms duurt een privéprobleem zo lang, dat de balans tussen werk en privé zoekraakt.
Betere werk-privébalans door hybride werken
flexibiliteit
Sinds de coronacrisis is hybride werken (deels op kantoor, deels vanuit huis) in veel organisaties de norm. Voor veel werknemers heeft hybride werken geleid tot een betere werk-privébalans en daardoor tot minder werkstress. Ook de verminderde reistijd en toegenomen flexibiliteit heeft een positieve invloed gehad op het welzijn van veel werknemers. Toch zijn er door het thuiswerken en hybride werken ook werkstressrisico’s bijgekomen. Hierover lees je meer in hoofdstuk 4.
3.3.4 Resources
veerkracht
Dat sommige werknemers beter bestand zijn tegen werkdruk, kan ook komen doordat ze betere resources of persoonlijke hulpbronnen hebben. Mensen die van zichzelf positief zijn en veerkracht hebben, kunnen beter omgaan met werkdruk. Er zijn ook werkgebonden resources: hebben je collega’s veel autonomie in hun werk, veel ontwikkelingsmogelijkheden of ervaren ze veel sociale steun van collega’s en de leidinggevende, dan vormt ook dit een buffer tegen werkstress.