6.1 Klachten
gezondheid
Om werkstress te herkennen, is het zoals gezegd allereerst belangrijk om alert te zijn op veranderingen in de gezondheid van werknemers. Het gaat hierbij zowel om hun fysieke als psychische gezondheid. De direct leidinggevenden moeten goed opletten of ze de symptomen herkennen en gezondheidsklachten niet te snel afdoen als onbelangrijk.
In hoofdstuk 5 vind je een totaaloverzicht met de mogelijke gevolgen van werkstress op lichamelijk, emotioneel en cognitief vlak en op het gedrag van de werknemer. Dit is vooral bruikbaar voor de direct leidinggevenden en de afdeling HRM.
Geregeld
hoofdpijn
Heeft een werknemer een keer hoofdpijn of een nachtje slecht geslapen, dan hoeft er natuurlijk niets aan de hand te zijn. Maar klaagt een werknemer geregeld over hoofdpijn of vermoeidheid, dan is dat reden om eens te onderzoeken of er sprake is van werkstress. En als een werknemer last krijgt van RSI/KANS, is het vervangen van de bureaustoel misschien niet voldoende: stress speelt ook vaak een belangrijke rol bij het ontstaan van deze aandoening.
Gradaties
uitgeput
Om te herkennen wanneer een werknemer overspannen dreigt te raken door werkstress of op de rand van een burn-out balanceert, moeten leidinggevenden die twee gezondheidsklachten goed onderscheiden:
- Overspannenheid is een directe reactie op een stressvolle periode of gebeurtenis. De symptomen ontstaan doorgaans binnen drie maanden na de directe aanleiding. Een burn-out heeft een langetermijnoorzaak. Het is het gevolg van een langere periode van uitputting.
- Een overspannen werknemer heeft symptomen van werkstress, maar heeft nog wel energie over. Een werknemer met een burn-out is nergens meer toe in staat: hij is volledig opgebrand.
Een overspannen werknemer mag dan niet volledig uitgeput zijn, hij kan zeker niet op dezelfde voet doorgaan als voorheen. Beter is het om een lager tempo te hanteren en vooral de rust op te zoeken. Anders kan zo’n overspannenheid weleens uitdraaien op een burn-out.
Balans werk en privé
partner
Overspannenheid en burn-out hoeven niet per se door het werk te komen. Het kan ook zijn dat een werknemer dit krijgt omdat zijn privéleven veel van hem eist, bijvoorbeeld omdat een kind of zijn partner veel zorg nodig heeft. Deze werknemer ervaart een slechte balans tussen werk en privé. Daardoor kan werkstress ontstaan.
Werknemer verveelt zich kapot
onderbelasting
bore-out
Ook een te lage werkdruk kan voor problemen zorgen. Onderbelasting is een probleem dat vaak niet wordt herkend of wordt onderschat, aangezien het voor veel mensen moeilijk voor te stellen is dat een werknemer werkstress kan krijgen door werk waar hij zich niet erg voor hoeft in te spannen. Maar het is wel een serieus probleem als het niet op tijd gesignaleerd wordt: langdurige onderbelasting kan er uiteindelijk toe leiden dat een werknemer met een zogenoemde bore-out thuis komt te zitten. De oorzaak is dus het tegenovergestelde van overbelasting, maar de symptomen zijn vergelijkbaar. Ook bij een bore-out kan het een hele tijd duren voordat de werknemer weer volledig inzetbaar is.