U bent hier

3.5 Onderhandelen

Dit artikel is eerder verschenen als Themadossier OR Rendement
Publicatiedatum: november 2025

standpunt

Als OR word je gevraagd om ergens iets van te vinden. Het is de kunst om niet alleen de vragen te stellen aan de bestuurder, waar misschien een verborgen mening in zit, maar ook helder aan te geven wat het standpunt van de OR is. Om je standpunt in te kunnen nemen, helpt het om hier vanuit het onderhandelperspectief naar te kijken.

Stappen

onderhandelgesprek

belang

oplossing

Een onderhandelgesprek bestaat uit drie stappen:

  • Het standpunt op tafel. Je maakt het standpunt van de OR kenbaar en zet het naast het standpunt van de bestuurder. Als je het standpunt van de bestuurder niet kent, kun je hiernaar vragen. Door deze twee standpunten naast elkaar te zetten, wordt duidelijk dat er een verschil is. En over dit verschil kun je met elkaar in gesprek.
  • Van standpunt naar belang. Als je van standpunt tot standpunt met elkaar in gesprek blijft, blijven de verschillen bestaan. Er zijn dan twee partijen die van mening verschillen. En zoals ze soms zo mooi zeggen: ‘De toppen van de ijsberg boven water liggen ver uit elkaar, maar onder water komen de bergen dichter bij elkaar, dat zit in de belangen.’ Belangrijk is dat je niet alleen het standpunt bespreekt, maar ook aangeeft waarom dit voor de OR belangrijk is. In het gesprek met de bestuurder kun je ook vragen aan de bestuurder waarom hij dat standpunt inneemt. De kunst is om dan goed door te vragen naar de achtergrond van het standpunt. Dan kom je er mogelijk achter dat er gedeelde belangen zijn. Vanuit deze gedeelde belangen kun je met elkaar op zoek naar een oplossing.
  • Op zoek naar oplossingen in ieders belang. Omdat de standpunten besproken en de belangen helder zijn, is het mogelijk om met elkaar naar verschillende oplossingen te zoeken. In deze fase van het gesprek ga je nu een soort brainstorm in. De belangen van beide partijen zijn helder en dat geeft ook richting aan de mogelijke oplossingen.

Voorbereiden

argument

Onderhandelingen bereid je ook voor. In de voorbereidingen neem je de volgende punten in ieder geval mee:

  • Wat is het standpunt van de OR?
  • Wat zijn onze belangen?
  • Wat vermoeden we dat het standpunt is van de bestuurder en welke belangen denken we dat daaronder liggen?
  • Welke oplossingsmogelijkheden zien we?
  • Welke argumenten zijn er, feiten, benchmarks, wet- en regelgeving?
  • Wat kunnen we doen op het moment dat we er niet uit komen?

Onderhandelen is een moeilijke vaardigheid waarop de OR zich kan scholen. Prettig is als alle OR-leden kunnen onderhandelen, zodat jullie met elkaar goed in staat zijn om het gesprek met de bestuurder te voeren.