9. Naleving van de cao

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier OR Rendement

Publicatiedatum: januari 2026

De sociale partners leggen niet voor niets cao-afspraken vast: dat doen ze omdat het belangrijk is. Belangrijk om werknemers te beschermen, maar ook om een goede balans te vinden tussen de werkgevers- en werknemersbelangen. Iedereen heeft zich aan die afspraken te houden. Het is jullie taak om te controleren of de bestuurder zich aan de cao houdt. Doet hij dit niet, dan kun je hem daarop aanspreken. Er zijn ook andere opties, zoals bemiddeling, arbitrage of een rechtszaak.

conflict

Zowel werkgever als werknemer zijn verplicht de geldende cao na te leven. Dit moet ook als de werknemer geen lid is van een vakbond (ongebonden werknemer). Cao-partijen kunnen in conflict komen met elkaar over de cao, maar ook met individuele werkgevers of werknemers. En uiteraard kan het ook voorkomen dat werknemers en de werkgever elkaar beschuldigen van slechte naleving van de cao.

9.1 OR stimuleert naleving

Volgens artikel 28, lid 1 WOR moet de OR bevorderen dat de bestuurder de cao naleeft (zie ook hoofdstuk 1 en 6). Dit moet je dus stimuleren. Je kunt dat om te beginnen doen door werknemers te informeren over de geldende cao. Verder houd je in de gaten of de bestuurder de cao-regels naleeft. Doet hij dat niet, dan is het jullie taak als OR om dit...

9.2 Niet naleven soorten bepalingen

De bestuurder hoeft meestal niet álle bepalingen uit de cao na te leven, om de simpele reden dat niet alle bepalingen voor jullie organisatie zijn bedoeld (tenzij er sprake is van een ondernemings-cao). De indeling tussen obligatoire, normatieve en diagonale bepalingen geeft aan welke bepalingen voor wie bedoeld zijn (zie ook hoofdstuk 7). 9.2.1...

9.3 Cao-conflict voorleggen aan commissie

In de cao kunnen partijen afspreken dat ze bij een conflict niet meteen naar de rechter stappen, maar het geschil eerst voorleggen aan een speciale commissie. Dit kan onder andere door middel van arbitrage: dit is particuliere rechtspraak, buiten de gewone rechter om. Samen Arbitrage is alleen mogelijk als beide partijen hiermee akkoord gaan. Zij...

9.4 Vaststellingsovereenkomst bij bindend advies

Soms kiezen cao-partijen voor bindend advies in plaats van arbitrage. Dan verwijst de cao-overeenkomst meestal naar de persoon die een bindend advies geeft. De ene partij kan van de andere partij verlangen dat deze het bindend advies nakomt en dit desnoods afdwingen bij de rechter. Als de rechter vindt dat de totstandkoming of inhoud van het...

9.5 Vonnis via de rechter

Als er geen arbitrageregeling is getroffen tussen de cao-partijen, is de kantonrechter de aangewezen instantie voor geschillen over de arbeidsovereenkomst en de cao. Tegen een uitspraak van de kantonrechter is hoger beroep bij de rechtbank mogelijk en vervolgens nog cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad oordeelt niet over de juistheid van de...

9.6 Bemiddeling

Officiële paden als arbitrage en rechtszaken kosten veel tijd en geld. Het is natuurlijk beter als de betrokken partijen onderling hun conflict oplossen, maar dat is niet altijd even eenvoudig. Zijn beide partijen wel bereid hun best te doen om er samen uit te komen, dan is mediation nog een optie. Hierbij structureert een externe bemiddelaar de...

U bent hier