9.5 Vonnis via de rechter
kantonrechter
nakoming
Als er geen arbitrageregeling is getroffen tussen de cao-partijen, is de kantonrechter de aangewezen instantie voor geschillen over de arbeidsovereenkomst en de cao. Tegen een uitspraak van de kantonrechter is hoger beroep bij de rechtbank mogelijk en vervolgens nog cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad oordeelt niet over de juistheid van de inhoud van een cao, maar bijvoorbeeld wel over de wijze waarop de partijen de inhoud moeten uitleggen. Volgens het overeenkomstenrecht kunnen de betrokken partijen eisen indienen over:
- wanprestatie: contractuele verplichtingen niet nakomen;
- nakoming: alsnog doen wat is afgesproken;
- ontbinding: beëindiging vanwege tekortkoming;
- schadevergoeding: financiële compensatie voor geleden schade.
Onafhankelijk onderzoek naar naleving cao
rapport van bevindingen
Uiteindelijk is het belangrijk dat de organisaties de afspraken nakomen. Het is aan de cao-partijen om hierop toe te zien. Als een cao-partij vermoedt dat bepalingen uit een algemeen verbindend verklaarde cao niet worden nageleefd, kan zij de Nederlandse Arbeidsinspectie om een onafhankelijk onderzoek vragen (artikel 10 Wet AVV). De inspecteurs van de Arbeidsinspectie zullen voor dat onderzoek de werkplek bezoeken en de plek waar de administratie wordt bewaard. Van dit onderzoek maakt de inspecteur een rapport van bevindingen. Hierin staan geen conclusies over het wel of niet naleven van de cao-bepalingen. Om uiteindelijk toch naleving van de cao af te dwingen, is een civiele procedure noodzakelijk.
Schadevergoeding
schade
schikking
De Wet op de cao kent nog een bijzondere schadevergoedingsregeling. Werkgeversorganisaties én werknemersverenigingen kunnen – naast de schade die zij zelf lijden – ook de schade vorderen die hun leden lijden. De verenigingen hebben een eigen vorderingsrecht. Dit houdt in dat ze niet alleen de schade kunnen vorderen die ontstaat door het niet naleven van de cao, maar ook de schade die ontstaat door het niet naleven van de wet. Uiteraard staat het de partijen vrij om een schikking te treffen en onderling de betaling van een schadevergoeding zonder rechter te regelen.