2. Soorten cao’s en inhoud

Dit hoofdstuk is eerder verschenen in Themadossier OR Rendement

Publicatiedatum: januari 2026

Er zijn verschillende soorten cao’s, waardoor de werkingssfeer per cao verschilt. Je organisatie kan vallen onder een standaard-cao of minimum-cao. Vóór je met de cao aan de slag gaat, moet je dus eerst uitzoeken met wat voor cao je te maken hebt. Daarna kijk je in hoeverre de inhoud invloed heeft op de individuele arbeidsovereenkomsten.

richtlijnen

Voor jullie OR is het belangrijk om te weten wat er in de cao staat. De inhoud verschilt echter per cao, daarvoor zijn geen richtlijnen. De uitkomsten van de cao-onderhandelingen bepalen welke regelingen en richtlijnen wel of niet in de cao komen te staan.

2.1 Karakter van de cao

Het karakter van de cao is voor jullie onderhandelingsruimte erg belangrijk. Je moet daarom uitzoeken of je te maken hebt met een standaard-cao of een minimum-cao. Vooral voor de vraag of de bestuurder ten gunste van de werknemer mag afwijken, is het van belang dat je weet welk karakter de cao heeft. Dit kun je aan het begin van de cao-tekst...

2.2 Kijk naar de inhoud

De meeste cao’s in Nederland zijn ‘reguliere’ cao’s, waarin arbeidsvoorwaarden, gedragsregels en afspraken over bijvoorbeeld de arbeidsomstandigheden of het ouderenbeleid zijn opgenomen. Cao’s verwijzen dan naar de wettelijke voorwaarden, zoals de socialeverzekeringswetgeving en het arbeidsrecht. 2.2.1 Arbeidsovereenkomst De afspraken die zijn...

2.3 Invloed van werknemers

Werknemers vinden de balans tussen werk en privé steeds belangrijker bij de keuze voor een bepaalde werkgever. De mogelijkheid om thuis te werken en gebruik te maken van flexibele werktijden kunnen doorslaggevend zijn bij een keuze. De bestuurder zal goed over deze arbeidsvoorwaarden moeten nadenken om een aantrekkelijke werkgever te zijn. Zulke...

2.4 Cao’s voor specifieke doelgroepen

Het kan zijn dat de organisatie, naast een reguliere cao, met een specifieke cao te maken heeft. Zo’n cao geldt bijvoorbeeld voor een specifieke groep werknemers waarvoor afwijkende voorwaarden gelden. Deze groep moet je overigens niet verwarren met werknemers die niet onder de werkingssfeer van de cao van de organisatie vallen, zoals...

2.5 Arbeidsvoorwaarden

Het grootste deel van de cao-regelingen heeft betrekking op arbeidsvoorwaarden. Hierbij kun je een onderscheid maken tussen primaire, secundaire, tertiaire en quartaire arbeidsvoorwaarden. 2.5.1 Primaire arbeidsvoorwaarden De primaire arbeidsvoorwaarden zijn de basisonderwerpen waarover de werkgever afspraken maakt met werknemers. Deze afspraken...

2.6 Beleid ongewenst gedrag

In de meeste cao’s zijn ook regelingen opgenomen over gedrag. Dit zijn regels en verplichtingen waar zowel de werknemer als de werkgever zich aan moeten houden. Een voorbeeld van een regeling voor werkgevers is een gedragscode voor werving en selectie, die moet zorgen voor gelijke kansen voor alle sollicitanten. Voorbeelden van gedragsrichtlijnen...

U bent hier