5.2 Medezeggenschap in Europa
voorbeelden
Er zijn verschillen in medezeggenschap tussen landen. Alleen al in Europa zijn de verschillen soms groot. Hieronder lees je enkele voorbeelden. Je zult zien dat de positie van de medezeggenschap in andere landen wezenlijk anders kan zijn. Al gaat het alleen al om de namen van een ‘ondernemingsraad’ en de vormen van medezeggenschap.
België
vakbond
voorzitter
Belgen kennen ook een ‘ondernemingsraad’, maar de vakbonden spelen er een veel belangrijkere rol dan in Nederland. Veel OR-leden zijn ook lid van de vakbond. De verkiezingen van de OR vinden er landelijk plaats (dit is in Duitsland en Frankrijk ook het geval). De bestuurder is tevens voorzitter van de OR. De OR heeft vooral invloed op onderwerpen als werktijden en arbeidsomstandigheden en heeft weinig te zeggen bij strategische onderwerpen, zoals een fusie of reorganisatie.
Duitsland
strategisch niveau
In Duitsland spreekt men over een ‘Betriebsrat’. Op sociaal gebied heeft de Betriebsrat min of meer dezelfde rechten, maar op strategisch niveau heeft de Duitse OR niks in te brengen. Net als in België zijn ook in Duitsland de vakbonden veel dominanter. Er is geen advies- en beroepsrecht zoals in de WOR.
De positie van de raad van commissarissen (RvC) is in Duitsland veel belangrijker dan in Nederland. Bij grotere organisaties mogen werknemers een derde of zelfs de helft van de leden van de RvC benoemen.
Groot-Brittannië
aandeelhouder
In Groot-Brittannië spreken ze van een ‘Employees Council’, maar medezeggenschap komt in de praktijk in beperkte mate voor. Dit komt onder andere doordat aandeelhouders een zeer sterke positie hebben. Ook de rol van vakbonden is beperkt.
Sommige ondernemingen vinden het wel goed om overleg te hebben. Dit betreft dan bijvoorbeeld internationale organisaties die eisen dat er ook medezeggenschap is in Groot-Brittannië.
Nederland
wantrouwen
In vergelijking met veel andere landen heeft de OR in Nederland een stevige formele positie dankzij de WOR. Dit komt vooral door het advies- en beroepsrecht, het instemmingsrecht en het recht op informatie. Ook heeft de OR invloed op strategische thema’s. In het algemeen is er minder wantrouwen tussen de OR en de bestuurder. Daar staat tegenover dat de rol van de vakbonden flink is afgenomen in Nederland.
Kennismaken
begrip
Bij een buitenlandse moedermaatschappij is het van belang voor de OR om kennis te maken met de directie van de moedermaatschappij. Wat is hun visie, wat zijn hun plannen en wat is hun werkwijze en kijk op de medezeggenschap? Bereid zo’n kennismaking goed voor. Tijdens een kennismaking kun je kennis uitwisselen en ontstaat er begrip voor elkaars positie. Je krijgt als OR ook een beter beeld wie de touwtjes in handen heeft en waar beslissingen genomen worden. En geef waar nodig uitleg over de Nederlandse medezeggenschap.
Ga ook na of er een vorm van medezeggenschap is en maak dan kennis met elkaar. Is er een Europese ondernemingsraad? Mogelijk kun je van elkaars ervaringen leren en de onderlinge positie van de medezeggenschap zo versterken.